„SMARTFONY NA KÓŁKACH” INTELIGENTNE SAMOCHODY Z CHIN A CYBERBEZPIECZEŃSTWO EUROPY
Autor: Ośrodek Studiów Wschodnich
Data publikacji: 17/12/2025
Tematyka: Administracja publiczna | Bezpieczeństwo i obronność | Cyfryzacja | Energetyka | Gospodarka i rynek pracy | Polityka | Prawo | Przemysł | Sztuczna Inteligencja
Link źródłowy: kliknij tutaj
Informacja prasowa: kliknij tutaj
Skopiuj link do raportu
Streszczenie
Streszczenie
Raport analizuje zagrożenia i regulacje związane z inteligentnymi samochodami z Chin, ze szczególnym uwzględnieniem aspektów cyberbezpieczeństwa w kontekście europejskim. Chiny posiadają zaawansowany system regulacji i standaryzacji dotyczący pojazdów inteligentnych, obejmujący m.in. wymogi dotyczące ochrony danych geoprzestrzennych i przeciwdziałania cyberatakom, co wynika z potencjalnego ryzyka wycieku informacji strategicznych. Władze chińskie kontrolują rynek, w tym także działania zagranicznych producentów, jak Tesla, w celu ograniczenia zagrożeń związanych z przechowywaniem i przekazywaniem wrażliwych danych.
W odpowiedzi na rosnące zagrożenia, coraz więcej państw, w tym USA, Wielka Brytania, Izrael i Czechy, wprowadza restrykcje i środki ograniczające wpływ chińskich inteligentnych pojazdów na bezpieczeństwo narodowe. Europa obecnie nie posiada kompleksowego systemu prawnego regulującego tę kwestię, choć prowadzone są prace nad ujednoliceniem standardów bezpieczeństwa cybernetycznego i homologacji pojazdów. Raport rekomenduje wprowadzenie unijnych przepisów nakładających na producentów, szczególnie spoza UE, obowiązek dodatkowej certyfikacji bezpieczeństwa, co pozwoli zwiększyć ochronę rynku wewnętrznego i wspierać rozwój technologiczny w Europie.
W razie niemożności wprowadzenia wspólnych ram regulacyjnych, sugerowana jest koalicja państw dążących do implementacji jednolitych wymogów, minimalizująca fragmentację rynku europejskiego, a jednocześnie podnosząca poziom cyberodporności systemów pojazdów. Takie działania mogą skutecznie przeciwdziałać marginalizacji Europy jako rynku zbytu oraz umożliwić zwiększenie lokalnej wartości dodanej w sektorze motoryzacyjnym.
Wnioski
Wnioski
1. Chińskie regulacje dotyczące inteligentnych samochodów cechuje wysoce restrykcyjne podejście do zarządzania danymi, szczególnie w zakresie przetwarzania i lokalizacji ich przechowywania. Wymóg krajowego przechowywania wrażliwych danych oraz kontrola transferu informacji za granicę stanowią wzór podnoszenia poziomu bezpieczeństwa cyfrowego, z którego Unia Europejska mogłaby czerpać inspirację dla własnych ram regulacyjnych.
2. Inteligentne pojazdy, dysponując rozbudowanym systemem czujników i gromadząc rozmaite typy danych (od geoprzestrzennych po osobowe i biometryczne), stwarzają znaczne ryzyko naruszenia suwerenności cyfrowej oraz bezpieczeństwa państwowego, zwłaszcza w sytuacji niekontrolowanego przekazywania informacji poza granice kraju. Odpowiednie regulacje muszą uwzględniać ograniczenia ilości i jakości zbieranych danych oraz wymogi anonimizacji.
3. Szybki wzrost udziału pojazdów z Chin na rynku europejskim wymaga pilnego i spójnego działania legislacyjnego w zakresie cyberbezpieczeństwa, aby przeciwdziałać redukowaniu roli UE jedynie do rynku zbytu i montowni. Wprowadzenie unijnych przepisów nakładających obowiązek dodatkowej certyfikacji bezpieczeństwa dla producentów, szczególnie spoza sojuszu euroatlantyckiego, może stanowić efektywny mechanizm ochrony interesów bezpieczeństwa oraz rozwoju technologicznego.
4. W obliczu trudności w wypracowaniu jednolitych regulacji na poziomie całej UE ze względu na różnorodne stanowiska państw członkowskich, zasadna jest koncepcja stworzenia koalicji państw zdolnych do implementacji wspólnych standardów. Pozwoliłoby to jednocześnie ograniczyć fragmentaryzację rynku wewnętrznego oraz podnosić lokalne standardy bezpieczeństwa i odporności technologicznej.
5. Wprowadzenie obowiązków informowania użytkowników pojazdów o przetwarzaniu danych osobowych, zapewnienie możliwości wyrażenia i cofnięcia zgody, a także implementacja mechanizmów zapewniających usuwanie danych po osiągnięciu celu przetwarzania stanowią fundamenty ochrony prywatności i powinny zostać włączone do europejskiego reżimu regulacyjnego.
6. Intensywne monitorowanie i kontrola pojazdów zagranicznych, znane z praktyk chińskich wobec takich producentów jak Tesla, wskazują na możliwość wykorzystania regulacji cyberbezpieczeństwa jako narzędzia polityki przemysłowej, wymagającego od podmiotów zewnętrznych lokalizacji wartości dodanej oraz stosowania lokalnych rozwiązań technologicznych, co może zwiększyć konkurencyjność europejskich dostawców w kluczowych sektorach technologicznych.
Główne rekomendacje
Główne rekomendacje
1. Wdrożenie unijnych przepisów nakładających na producentów samochodów, w szczególności tych pochodzących z państw trzecich lub niesojuszniczych, obowiązek uzyskania dodatkowej certyfikacji bezpieczeństwa. Taki mechanizm zwiększy poziom cyberbezpieczeństwa na rynku wewnętrznym oraz pozwoli na transfer technologicznego know-how i zwiększenie udziału wartości dodanej w Europie.
2. W przypadku trudności z ustanowieniem wspólnych ram regulacyjnych na poziomie całej Unii Europejskiej, inicjatywa powinna skupiać się na utworzeniu koalicji państw członkowskich chętnych do wdrażania ujednoliconych standardów. Równocześnie należy wypracować jednolity zestaw regulacji, umożliwiający ograniczenie fragmentacji rynku i podniesienie standardów bezpieczeństwa w tych gospodarkach.
3. Należy wzmocnić wymagania dotyczące lokalnego przechowywania danych gromadzonych przez inteligentne pojazdy oraz wdrożyć mechanizmy kontroli ich przesyłu poza granice Unii. Taka polityka zwiększy cyfrową suwerenność UE i ograniczy ryzyko wycieku danych wrażliwych o potencjalnym charakterze strategicznym.
4. Konieczne jest uwzględnienie regulacji dotyczących inteligentnych samochodów w ramach unijnego aktu o cyberbezpieczeństwie, ze szczególnym naciskiem na wymogi dotyczące projektowania i implementacji środków ochronnych na etapie homologacji pojazdów.
5. Warto wykorzystać doświadczenia chińskich rozwiązań technicznych i regulacyjnych, m.in. dotyczących ograniczania zbierania danych oraz testowania poziomu anonimizacji danych wizualnych, aby stworzyć spójne i skuteczne standardy przeciwdziałające nadużyciom oraz zagrożeniom w zakresie cyberbezpieczeństwa pojazdów.
6. Należy promować współpracę z lokalnymi dostawcami usług IT z sektorów takich jak przetwarzanie danych, sztuczna inteligencja czy technologie jazdy autonomicznej, co przyczyni się do wzmacniania europejskiego ekosystemu technologicznego i redukcji zależności od podmiotów spoza UE.