AI w polskich przedsiębiorstwach
Autor: Polski Instytut Ekonomiczny
Data publikacji: 24/09/2025
Tematyka: Cyfryzacja | Edukacja i Nauka | Ekonomia | Gospodarka i rynek pracy | Infrastruktura | Sztuczna Inteligencja
Link źródłowy: kliknij tutaj
Informacja prasowa: kliknij tutaj
Skopiuj link do raportu
Streszczenie
Streszczenie
Point Paper 5/2025 przygotowany przez Polski Instytut Ekonomiczny analizuje wykorzystanie sztucznej inteligencji (AI) w polskich przedsiębiorstwach na podstawie danych z lat 2023–2025 oraz wywiadów z przedstawicielami firm. W 2024 roku według GUS około 5,9% firm korzystało z AI, jednak różnice w wynikach badaniach wskazują na wyższe zastosowanie tej technologii w mikro i małych przedsiębiorstwach. Firmy wykorzystujące AI cechują się wyższymi kompetencjami cyfrowymi i częściej działają na rynkach międzynarodowych, co sprzyja rozszerzeniu działalności eksportowej oraz współpracy z zagranicznymi dostawcami. Innowacyjne wdrożenia AI często inicjowane są oddolnie, zwłaszcza przez młodszych pracowników, co wskazuje na dynamiczne, samoorganizujące się procesy adaptacji technologii w organizacjach.
Motywacje firm do stosowania AI obejmują przede wszystkim zwiększenie efektywności, ułatwienie zarządzania oraz konieczność utrzymania konkurencyjności, przy czym narzędzia te często wdrażane są także oddolnie i dostępne w wersjach bezpłatnych lub tanich. Wpływ AI na zatrudnienie jest obecnie niewielki – jedynie około 5% przedsiębiorstw zauważa redukcję liczby etatów z tytułu implementacji AI. Jednak rośnie zapotrzebowanie na wysoko wykwalifikowanych specjalistów, zwłaszcza programistów i analityków danych, a zmienia się także zakres obowiązków pracowników. Generalnie większość firm nie planuje w najbliższym czasie wdrożeń AI, choć wzrasta świadomość korzyści płynących z tej technologii oraz potrzeba jej wykorzystania dla utrzymania pozycji rynkowej.
Wnioski
Wnioski
1. Korzystanie z technologii sztucznej inteligencji w polskich przedsiębiorstwach jest zróżnicowane w zależności od wielkości firmy oraz stopnia cyfryzacji – mikro i małe firmy wykazują większą inicjatywę w adopcji AI, często wynikającą z indywidualnych działań pracowników, podczas gdy w dużych firmach implementacja bywa bardziej sformalizowana, lecz mniej powszechna.
2. Firmy wykorzystujące sztuczną inteligencję charakteryzują się wyższymi kompetencjami cyfrowymi wśród pracowników i zarządu, a także większym zaangażowaniem w międzynarodowe łańcuchy dostaw i sprzedaży, co umożliwia im lepsze wykorzystanie potencjału AI oraz sprzyja optymistycznemu postrzeganiu przyszłych wyników finansowych.
3. Inicjatywa wdrożenia AI często pochodzi oddolnie, zwłaszcza od młodszych pracowników, co wskazuje na istotną rolę wewnętrznej kultury innowacyjności i otwartości na nowe technologie w przedsiębiorstwach, potencjalnie przewyższającą formalne strategie korporacyjne.
4. Pomimo rosnącego zainteresowania oraz potencjalnych korzyści czasowych i efektywnościowych, obecny wpływ AI na redukcję zatrudnienia jest marginalny; natomiast zauważalne są zmiany w wymaganiach kompetencyjnych wobec nowych pracowników, co wskazuje na transformację rynku pracy pod kątem umiejętności cyfrowych.
5. Koszty oraz brak wystarczających kompetencji cyfrowych nadal pozostają głównymi barierami przy wdrażaniu sztucznej inteligencji w przedsiębiorstwach niekorzystających z tych rozwiązań, co podkreśla potrzebę dalszego wsparcia szkoleniowego oraz optymalizacji kosztów implementacji nowych technologii.
6. Pozytywne doświadczenia firm z AI często przewyższają początkowe oczekiwania, co wpływa na korektę strategii rozwojowych oraz sygnalizuje rosnący potencjał tej technologii jako narzędzia do zwiększania konkurencyjności i innowacyjności przedsiębiorstw na polskim rynku.
Główne rekomendacje
Główne rekomendacje
1. W celu zwiększenia adaptacji sztucznej inteligencji w przedsiębiorstwach, należy zintensyfikować działania na rzecz podnoszenia kompetencji cyfrowych pracowników oraz menedżerów, co umożliwi efektywne wdrażanie i wykorzystywanie technologii AI w codziennych procesach biznesowych.
2. Dla wspierania płynnej implementacji rozwiązań AI wskazane jest rozwijanie dedykowanych programów finansowania, grantów i dotacji, które zrekompensują bariery kosztowe i umożliwią szczególnie mikro, małym i średnim przedsiębiorstwom dostęp do zaawansowanych narzędzi cyfrowych.
3. Wprowadzenie strategicznego planowania procesów cyfryzacji i wdrażania AI w przedsiębiorstwach, opartego na długofalowym harmonogramie działań, pozwoli na lepszą integrację nowych technologii z dotychczasowymi systemami oraz wypracowanie spójnej polityki rozwoju technologicznego.
4. Konieczne jest wzmacnianie współpracy międzynarodowej w zakresie wymiany doświadczeń i know-how dotyczącego sztucznej inteligencji, co sprzyjać będzie tworzeniu innowacyjnych rozwiązań i integracji polskich przedsiębiorstw w globalne łańcuchy wartości.
5. Rekomenduje się promowanie kultury organizacyjnej sprzyjającej oddolnej inicjatywie i eksperymentowaniu z AI, szczególnie wśród młodszych pracowników, co może przyspieszyć proces digitalizacji i zwiększyć konkurencyjność firm na rynku.
6. W kontekście zmian na rynku pracy związanych z wdrażaniem AI, wskazane jest rozwijanie programów szkoleniowych oraz wsparcie w przekwalifikowaniu pracowników, szczególnie tych na stanowiskach juniorskich, aby efektywnie dostosować zasoby ludzkie do wymogów nowoczesnej gospodarki cyfrowej.