Rynek żywności wobec konfliktu na Bliskim Wschodzie. Kanały oddziaływania wojny na sektor rolno-spożywczy.
Autor: Pekao S.A
Data publikacji: 23/03/2026
Tematyka: Administracja publiczna | Bezpieczeństwo i obronność | Ekonomia | Energetyka | Gospodarka i rynek pracy | Polityka | Rolnictwo | Sprawy zagraniczne
Link źródłowy: kliknij tutaj
Informacja prasowa: kliknij tutaj
Skopiuj link do raportu
Streszczenie
Streszczenie
Raport przygotowany przez Departament Analiz Makroekonomicznych Pekao S.A. omawia wpływ konfliktu na Bliskim Wschodzie na sektor rolno-spożywczy, wskazując na wieloaspektowe i zróżnicowane konsekwencje. Główne obszary oddziaływania to wzrost cen energii i nawozów, wywołany ograniczeniami w transporcie gazu przez cieśninę Ormuz oraz wzrostem cen ropy naftowej. W efekcie rosną koszty produkcji rolniczej oraz przetwórstwa, co może przełożyć się na wyższe ceny żywności. Konflikt powoduje również zakłócenia w transporcie surowców i gotowych produktów, zwiększając niepewność i komplikując planowanie produkcji oraz inwestycji w branży.
Mimo tych negatywnych czynników, region Bliskiego Wschodu ma stosunkowo niewielkie znaczenie dla polskiego eksportu żywności – jego udział spadł poniżej 2%, co ogranicza bezpośredni wpływ konfliktu na polski rynek. Ważniejsze dla Polski są takie kraje jak Izrael, Arabia Saudyjska i Zjednoczone Emiraty Arabskie, choć razem odpowiadają tylko za część eksportu. Zakłócenia popytu w regionie mogą wymusić dywersyfikację kierunków eksportowych przez polskie firmy, które dysponują rozwiniętą siecią handlową.
W raporcie podkreślono także brak zagrożeń dla podaży nawozów w krótkim okresie, wynikający z wysokich zapasów oraz wzmożonego importu do UE i Polski. Ryzyko dla branży stanowią przede wszystkim wyższe koszty produkcji i transportu, a także potencjalne zmiany polityk handlowych. Ogólnie sektor żywnościowy pozostaje stosunkowo odporny, choć wzrasta zmienność rynków i ryzyko finansowe.
Wnioski
Wnioski
1. Konflikt na Bliskim Wschodzie generuje istotne ryzyko wzrostu kosztów produkcji rolniczej, zwłaszcza poprzez podwyżki cen nawozów wynikające z zakłóceń w transporcie surowców i gotowych wyrobów z regionu Zatoki Perskiej, co przekłada się na presję inflacyjną w sektorze rolno-spożywczym.
2. Pomimo zakłóceń w regionie, polski eksport żywności do krajów Bliskiego Wschodu pozostaje marginalny i nie jest kluczowym czynnikiem dla całkowitej wartości eksportu, co ogranicza ryzyko negatywnego wpływu konfliktu na konkurencyjność polskich producentów na rynku światowym.
3. Import żywności z krajów Bliskiego Wschodu do Polski jest niewielki, jednak istnieje ryzyko krótkoterminowego ograniczenia dostępności niektórych niszowych produktów, takich jak daktyle czy awokado, które mają istotny udział tego regionu w polskich dostawach.
4. Globalny popyt na żywność może ulec czasowemu osłabieniu z powodu negatywnych skutków konfliktu dla gospodarstw domowych i stabilności transportu w regionie, co może skutkować zmniejszeniem importu artykułów rolno-spożywczych przez kraje Bliskiego Wschodu.
5. Blokada cieśniny Ormuz ma kluczowe znaczenie dla światowego rynku nawozów, zwłaszcza azotowych i fosforowych, co w połączeniu ze zwiększonym popytem i cenami gazu powoduje komplikacje w skali globalnej, choć na poziomie Unii Europejskiej ryzyko niedoborów jest ograniczone dzięki zbudowanym zapasom.
6. W branży spożywczej i napojowej można oczekiwać dalszej presji kosztowej, głównie wynikającej ze wzrostu cen energii i surowców, co z jednej strony podnosi ceny żywności, lecz z drugiej strony ogranicza marże producentów, szczególnie w dobie wyzwań związanych ze stabilnością popytu konsumenckiego.
Główne rekomendacje
Główne rekomendacje
1. W obliczu przewidywanych wzrostów cen nawozów, zwłaszcza azotowych i potasowych, zaleca się dywersyfikację źródeł zaopatrzenia oraz optymalizację zużycia nawozów w produkcji roślinnej, aby zminimalizować presję kosztową i zabezpieczyć rentowność gospodarstw rolnych.
2. Eksporterzy polskich produktów rolno-spożywczych powinni skupić się na rozwijaniu rynków innych niż Bliski Wschód, zwłaszcza tych o dużym potencjale popytowym, aby ograniczyć ryzyko związane z niestabilnością i okresowymi spadkami popytu w regionie objętym konfliktem.
3. Przedsiębiorstwa działające w sektorze przetwórstwa spożywczego powinny przygotować się na umiarkowaną presję kosztową związaną z drożejącą energią, transportem oraz surowcami, wdrażając efektywne mechanizmy zarządzania kosztami oraz elastyczne polityki cenowe, by utrzymać konkurencyjność i zabezpieczyć marże.
4. Z uwagi na możliwe zaburzenia w imporcie specjalistycznych produktów żywnościowych z Bliskiego Wschodu, takich jak daktyle, rekomenduje się rozwijanie lokalnych i alternatywnych źródeł zaopatrzenia, aby zapewnić stabilność dostaw i zmniejszyć zależność od niestabilnych rynków.
5. W sektorze hodowli zwierząt, szczególnie trzody chlewnej i drobiu, wskazane jest monitorowanie sytuacji rynkowej i prognozowanie wpływu cen pasz i kosztów produkcji na ceny żywca, by skutecznie zarządzać ryzykiem i podejmować decyzje produkcyjne adekwatne do warunków rynkowych.
6. Wobec ryzyka czasowego osłabienia globalnego popytu na żywność wynikającego z konfliktu, branża rolno-spożywcza powinna intensyfikować działania dywersyfikacyjne dotyczące oferty produktowej oraz poszukiwać nowych kanałów dystrybucji, celem zabezpieczenia stabilności sprzedaży i minimalizacji wpływu zmienności popytu.