ZAPEWNIENIE CIĄGŁOŚCI ŚWIADCZENIA USŁUG MEDYCZNYCH W PLACÓWKACH OCHRONY ZDROWIA NA WYPADEK BRAKU ZASILANIA W ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ ZE ŹRÓDEŁ ZEWNĘTRZNYCH
Autor: Najwyższa Izba Kontroli
Data publikacji: 26/03/2026
Tematyka: Administracja publiczna | Bezpieczeństwo i obronność | Demografia | Infrastruktura | Ochrona zdrowia | Polityka społeczna | Samorząd terytorialny | Zdrowie
Link źródłowy: kliknij tutaj
Informacja prasowa: kliknij tutaj
Skopiuj link do raportu
Streszczenie
Streszczenie
Kontrola Najwyższej Izby Kontroli (NIK) przeprowadzona w szpitalach wykazała liczne nieprawidłowości dotyczące obsługi i utrzymania rezerwowych źródeł zasilania, zwłaszcza agregatów prądotwórczych oraz urządzeń UPS. Wiele placówek nie posiadało wymaganych instrukcji eksploatacji urządzeń energetycznych lub były one niekompletne. Częstotliwość próby uruchomień agregatów często była niedostosowana do ich rzeczywistego wykorzystania w szpitalach, co mogło negatywnie wpływać na ich sprawność. Ponadto stwierdzono opóźnienia w przeprowadzaniu okresowych przeglądów technicznych aparatury medycznej wyposażonej we własne źródła podtrzymywania zasilania – w niektórych przypadkach opóźnienia sięgały nawet kilkuset dni. Również dokumentacja techniczna tych urządzeń była często prowadzona nierzetelnie, co utrudniało prawidłową kontrolę i serwisowanie. W kilku szpitalach pracownicy zajmujący się obsługą agregatów prądotwórczych nie posiadali odpowiednich kwalifikacji, co rodziło ryzyko nieprawidłowej eksploatacji i awarii. NIK zaleca, by szpitale dostosowały częstotliwość prób uruchomień do rzeczywistych potrzeb poprzez konsultacje z producentami, opracowały pełne i zgodne z przepisami instrukcje eksploatacji urządzeń energetycznych oraz zorganizowały systematyczne i terminowe przeglądy techniczne przy zachowaniu rzetelnej dokumentacji. Zapewnienie ciągłości i bezpieczeństwa zasilania kluczowych systemów medycznych jest niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania placówek ochrony zdrowia.
Wnioski
Wnioski
1. Konieczne jest konsekwentne przestrzeganie wymogów określonych w dokumentacji techniczno-ruchowej producentów agregatów prądotwórczych, a w przypadku specyficznych warunków pracy tych urządzeń w szpitalach, zaleca się uzgadnianie indywidualnych, dostosowanych do potrzeb placówek modyfikacji procedur dotyczących próbnych uruchomień.
2. Szpitale powinny obligatoryjnie opracowywać i aktualizować kompleksowe instrukcje eksploatacji urządzeń energetycznych, takich jak agregaty prądotwórcze, UPS-y oraz rozdzielnie, uwzględniając wszystkie wymagania prawne oraz rekomendacje producentów, co jest kluczowe dla prawidłowego i bezpiecznego funkcjonowania systemów zasilania.
3. Zapewnienie nieprzerwanego zasilania energią elektryczną kluczowych obszarów szpitala, w szczególności bloku operacyjnego i oddziału intensywnej terapii, wymaga stosowania niezawodnych systemów awaryjnego zasilania, w tym UPS-ów lub innych równoważnych technologii, które muszą być skutecznie integracje z infrastrukturą placówki.
4. Proces planowania i realizacji okresowych przeglądów technicznych aparatów medycznych wyposażonych we własne źródła podtrzymywania zasilania powinien być skrupulatnie organizowany i monitorowany, aby eliminować opóźnienia oraz zapewnić rzetelne prowadzenie dokumentacji technicznej, co bezpośrednio przekłada się na bezpieczeństwo pacjentów i niezawodność sprzętu.
5. Kadra odpowiedzialna za obsługę instalacji i urządzeń elektroenergetycznych musi posiadać stosowne kwalifikacje i ważne świadectwa kwalifikacyjne; niedobory w kompetencjach personelu lub okresowe braki w zatrudnieniu wykwalifikowanych pracowników stanowią istotne zagrożenie dla prawidłowej eksploatacji zespołów prądotwórczych i mogą wpływać na ryzyko wystąpienia awarii.
6. Rzetelne i szczegółowe dokumentowanie wykonywanych czynności serwisowych, w tym wpisów w książkach pracy urządzeń, jest nieodzowne dla zapewnienia transparentności i możliwości weryfikacji wykonanych przeglądów oraz czynności konserwacyjnych, eliminując ryzyko niedopatrzeń i błędów podczas eksploatacji urządzeń energetycznych w placówkach ochrony zdrowia.
Główne rekomendacje
Główne rekomendacje
1. Należy systematycznie przeprowadzać próbne uruchomienia agregatów prądotwórczych zgodnie z zaleceniami zawartymi w dokumentacji techniczno-ruchowej producentów, a w przypadku wątpliwości co do ich częstotliwości, dokonywać uzgodnień indywidualnych modyfikacji z producentem, aby zapewnić niezawodność i sprawność urządzeń w sytuacjach awaryjnych.
2. Konieczne jest opracowanie i wdrożenie kompletnej instrukcji eksploatacji wszystkich urządzeń energetycznych funkcjonujących w szpitalu, w tym agregatów prądotwórczych, UPS-ów oraz rozdzielni, uwzględniającej wszystkie wymagane elementy wynikające z przepisów prawa oraz specyfikacji producenta.
3. Szpitale powinny zapewnić bezprzerwowe zasilanie kluczowych systemów i urządzeń medycznych, zwłaszcza na blokach operacyjnych i oddziałach intensywnej terapii, poprzez stosowanie urządzeń UPS lub technologicznie równoważnych rozwiązań gwarantujących ciągłość pracy aparatury medycznej.
4. Należy skrupulatnie planować i realizować przeglądy techniczne oraz czynności serwisowe aparatury medycznej wyposażonej we własne źródła podtrzymywania zasilania, powierzając je wyłącznie autoryzowanym serwisom producentów oraz prowadzić rzetelną i transparentną dokumentację tych działań.
5. W celu podniesienia efektywności zarządzania rezerwowym zasilaniem, dyrekcje szpitali powinny wdrożyć procedury postępowania na wypadek nagłego braku zasilania zewnętrznego, zapewniając ich kompletność, aktualność oraz przeszkolenie odpowiednich pracowników w zakresie szybkiego i skutecznego reagowania.
6. Konieczne jest zapewnienie kwalifikacji oraz ciągłego doskonalenia personelu odpowiedzialnego za obsługę i konserwację agregatów prądotwórczych oraz innych urządzeń energetycznych, w tym prowadzenie pełnej i szczegółowej dokumentacji przeprowadzonych czynności serwisowych, co przyczyni się do zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego placówek medycznych.