Kontrole pracodawców w 2025 roku. Które organy kontrolne były najaktywniejsze? Co pracodawcy sądzą na temat planów zwiększenia uprawnień PIP w zakresie umów B2B?
Autor: Grant Thornton
Data publikacji: 23/03/2026
Tematyka: Administracja publiczna | Cyfryzacja | Ekonomia | Gospodarka i rynek pracy | Podatki | Polityka | Prawo
Link źródłowy: kliknij tutaj
Informacja prasowa: kliknij tutaj
Skopiuj link do raportu
Streszczenie
Streszczenie
Raport Grant Thornton przedstawia wyniki badania dotyczącego kontroli przeprowadzanych w polskich przedsiębiorstwach w 2025 roku oraz oceny planowanych zmian w zakresie uprawnień Państwowej Inspekcji Pracy (PIP). Mimo zapowiadanej reformy, która miała rozszerzyć kompetencje PIP, w tym możliwość administracyjnego przekształcania umów B2B w umowy o pracę, przedsiębiorcy w większości nie planują rezygnacji z modelu B2B. Wzrasta jednak świadomość ryzyk związanych z tym sposobem zatrudnienia, co skłania firmy do wprowadzenia wyraźnego rozgraniczenia między pracownikami zatrudnionymi na etacie a współpracownikami na kontraktach B2B. Kontrole PIP pozostają jedną z najaktywniejszych i najbardziej uciążliwych form nadzoru, chociaż poprawia się precyzja wyboru podmiotów poddawanych inspekcjom, co redukuje liczbę wielokrotnych kontroli. Wśród innych instytucji kontrolnych największe natężenie działań zanotowano ze strony Sanepidu, podczas gdy ZUS odnotował spadek liczby kontroli, choć ich wymagania wciąż pozostają surowe. Pracodawcy dostrzegają rosnące znaczenie współpracy między PIP, ZUS i Krajową Administracją Skarbową, szczególnie w kontekście oceny umów cywilnoprawnych. Pomimo niepewności wywołanej planowanymi regulacjami, większość firm utrzymuje obecne modele współpracy, jednak obserwuje się zwiększoną ostrożność i przygotowanie do ewentualnych zmian w strukturach zatrudnienia. Raport podkreśla również znaczenie profesjonalnego doradztwa w adaptacji do dynamicznego otoczenia regulacyjnego.
Wnioski
Wnioski
1. Państwowa Inspekcja Pracy (PIP) pozostaje najaktywniejszym organem kontrolnym wobec przedsiębiorców, mimo drobnego spadku liczby kontroli w 2025 roku, co wskazuje na utrzymującą się wysoką intensywność nadzoru w obszarze prawa pracy.
2. Mimo licznych dyskusji i planowanych zmian legislacyjnych dotyczących umów B2B, większość firm nie planuje rezygnacji z tego modelu zatrudnienia, co świadczy o jego trwałej popularności, jednak rośnie świadomość ryzyka i konieczność rozróżnienia współpracowników B2B od pracowników etatowych.
3. ZUS, choć przeprowadza mniej kontroli niż w poprzednich latach, nadal pozostaje jednym z najbardziej wymagających organów, a różnice w interpretacjach i praktykach inspektorów wymuszają na przedsiębiorcach konieczność stosowania indywidualnych zabezpieczeń i ostrożnego podejścia do oceny statusu zatrudnienia.
4. Rosnące uprawnienia PIP budzą podział wśród pracodawców – z jednej strony obserwuje się wzrost poparcia dla reformy, szczególnie wśród firm niezatrudniających na podstawie umów B2B, z drugiej strony firmy korzystające z tego modelu wykazują większą niepewność i obawy, co wskazuje na skomplikowany i wielowymiarowy wpływ planowanych przepisów na rynek pracy.
5. Dynamika zatrudnienia w modelu B2B zmienia się w sposób wyraźny – rośnie udział firm stosujących umowy B2B dla 10–50% zatrudnionych, podczas gdy jednocześnie maleje liczba przedsiębiorstw całkowicie opartych na tym modelu, co sugeruje rozwój bardziej zrównoważonych i mieszanych struktur zatrudnienia.
6. Optymalizacja i ograniczenie liczby wielokrotnych kontroli w ciągu roku zwiększa przewidywalność warunków prowadzenia działalności gospodarczej, jednak jednocześnie rosnące wykorzystanie zaawansowanych narzędzi analitycznych przez organy kontrolne może prowadzić do bardziej precyzyjnego, ale też wymagającego podejścia do audytów i kontroli.
Główne rekomendacje
Główne rekomendacje
1. Przedsiębiorcy powinni wzmocnić mechanizmy rozróżniania pomiędzy pracownikami zatrudnionymi na podstawie umów o pracę a kontraktami B2B, w szczególności wdrażając jasne kryteria organizacyjne i proceduralne, co umożliwi skuteczne zarządzanie ryzykiem przekwalifikowania umów podczas kontroli Państwowej Inspekcji Pracy.
2. W związku z rosnącą aktywnością instytucji kontrolnych, rekomenduje się systematyczne przygotowywanie i aktualizowanie dokumentacji zatrudnieniowej i rozliczeniowej, co pozwoli na sprawne przeprowadzanie kontroli oraz minimalizowanie obciążeń organizacyjnych wynikających z postępowań kontrolnych.
3. Zaleca się zacieśnienie współpracy z profesjonalnymi doradcami podatkowymi oraz prawnymi w celu uzyskania indywidualnych zabezpieczeń dotyczących stosowanych form zatrudnienia i umów B2B, uwzględniając zróżnicowaną interpretację przepisów przez różne oddziały Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
4. Przedsiębiorstwa powinny monitorować zmiany legislacyjne związane z uprawnieniami Państwowej Inspekcji Pracy i odpowiednio elastycznie dostosowywać swoje modele zatrudnienia, aby minimalizować potencjalne ryzyka prawne i finansowe wynikające z możliwych przekształceń kontraktów B2B na umowy o pracę.
5. Z uwagi na zmieniającą się dynamikę kontroli, zwłaszcza rosnącą rolę kontroli zdalnych i wzmożoną wymianę informacji między instytucjami (PIP, KAS, ZUS), przedsiębiorstwa powinny inwestować w nowoczesne systemy zarządzania danymi oraz przejrzyste procedury audytowe, które umożliwią szybką identyfikację i eliminację obszarów podwyższonego ryzyka.