Pomoc rozwojowa na świecie: Zestawienie informacji oraz porównanie instytucji świadczących pomoc.
Autor: Polski Fundusz Rozwoju
Data publikacji: 25/10/2025
Tematyka: Administracja publiczna | Ekonomia | Gospodarka i rynek pracy | Polityka | Prawo | Przemysł | Sprawy zagraniczne
Link źródłowy: kliknij tutaj
Informacja prasowa: kliknij tutaj
Skopiuj link do raportu
Streszczenie
Streszczenie
Raport z września 2025 roku przygotowany przez Biuro Analiz Polskiego Funduszu Rozwoju prezentuje kompleksową analizę polskiej pomocy rozwojowej na tle globalnym oraz porównanie instytucji realizujących wsparcie rozwojowe na świecie. Polska pomoc rozwojowa organizowana jest przede wszystkim przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych (MSZ) oraz Fundację Solidarności Międzynarodowej, której działania koncentrują się na krajach Partnerstwa Wschodniego, takich jak Ukraina, Białoruś, Mołdawia, Gruzja czy Armenia. Fundacja realizuje projekty dotyczące demokratyzacji, rozwoju lokalnego, edukacji, wsparcia mediów oraz pomocy humanitarnej.
Polska współpraca rozwojowa opiera się na Wieloletnim Programie współpracy rozwojowej oraz corocznych planach, uwzględniając priorytety tematyczne związane z pokojem, równością, zdrowiem oraz ochroną środowiska. W 2023 roku ponad 77% polskiej pomocy wsparło uchodźców przebywających w Polsce.
Raport omawia także rekomendacje OECD dotyczące poprawy efektywności polskiej pomocy, wskazując potrzebę strategicznego planowania, koncentracji na priorytetowych krajach i tematach oraz wzmocnienia roli MSZ w koordynacji działań. Wskazano również na konieczność zwiększenia społecznego poparcia poprzez edukację rozwojową i debatę publiczną.
Analiza literatury naukowej podkreśla mieszany wpływ pomocy rozwojowej na rozwój gospodarczy i społeczną transformację, zwracając uwagę na potencjalne ograniczenia i ryzyka związane z programowaniem krótkoterminowym oraz fragmentacją działań. Podsumowując, raport stawia diagnozę potrzeb i szans na dalszy rozwój polskiej współpracy rozwojowej w zgodzie z międzynarodowymi standardami i zobowiązaniami.
Wnioski
Wnioski
1. Polska pomoc rozwojowa, choć wykazuje potencjał i szybko reaguje na kryzysy, takie jak wojna na Ukrainie, nadal pozostaje na relatywnie niskim poziomie w stosunku do dochodu narodowego brutto, co wskazuje na potrzebę konsekwentnego zwiększania środków na oficjalną pomoc rozwojową, zgodnie z zobowiązaniami międzynarodowymi.
2. Fragmentaryczność i roczne programowanie projektów oraz opóźnienia w procesach decyzyjnych ograniczają strategiczne planowanie polskiej pomocy rozwojowej oraz jej skuteczność operacyjną, co podkreśla konieczność przejścia na bardziej zintegrowane i długoterminowe podejście programowe.
3. Współpraca i koordynacja między różnymi podmiotami zaangażowanymi w realizację polskiej pomocy, w szczególności Ministerstwem Spraw Zagranicznych i Bankiem Gospodarstwa Krajowego, wymaga wzmocnienia poprzez jasne nadanie mandatu i kompetencji MSZ do kierowania polityką rozwojową, co zwiększy spójność działań i efektywność wykorzystania zasobów.
4. Pomoc rozwojowa, aby osiągnąć zamierzony wpływ, powinna opierać się nie tylko na wsparciu technicznym i finansowym, ale także uwzględniać kontekst polityczny i społeczny krajów beneficjentów, a także promować demokratyzację, poszanowanie praw człowieka oraz partycypację lokalnych społeczności w procesie rozwoju.
5. Edukacja rozwojowa oraz budowanie szerokiego poparcia społecznego i politycznego dla polskiej pomocy rozwojowej są kluczowe dla zapewnienia trwałości oraz lepszej akceptacji polityki pomocowej, co wymaga systematycznej pracy na rzecz zwiększania świadomości społecznej i prowadzenia otwartej debaty publicznej.
6. Działania Fundacji Solidarności Międzynarodowej, obejmujące m.in. demokratyzację, wsparcie wyborów oraz pomoc humanitarną w krajach Partnerstwa Wschodniego, stanowią istotny element polskiej polityki rozwojowej, jednak ich efektywność zależy od stabilności finansowania oraz adekwatnego dostosowania programów do zmieniających się uwarunkowań politycznych i społecznych.
Główne rekomendacje
Główne rekomendacje
1. W celu zwiększenia poparcia społecznego i zaangażowania politycznego w obszarze polskiej pomocy rozwojowej, należy zintensyfikować inwestycje w edukację rozwojową oraz aktywnie promować debatę publiczną i parlamentarną na temat roli współpracy rozwojowej w realizacji strategicznych celów państwa.
2. Polska powinna zobowiązać się do systematycznego zwiększania oficjalnej pomocy rozwojowej, ustalając jasne, mierzalne cele wzrostu finansowania ODA na najbliższe lata, które będą integralną częścią długoterminowego planowania budżetowego, co zapewni stabilność i przewidywalność polityki rozwojowej.
3. Konieczne jest wzmocnienie roli Ministerstwa Spraw Zagranicznych jako centralnego organu odpowiedzialnego za kształtowanie polityki i koordynację działań w zakresie współpracy rozwojowej, w tym zweryfikowanie i potwierdzenie jego mandatu, aby zapewnić spójność i efektywność systemu.
4. Aby zwiększyć skuteczność i wpływ polskiej dwustronnej pomocy rozwojowej, rekomenduje się przyjęcie programowego podejścia skoncentrowanego na wąskim spektrum priorytetowych krajów oraz obszarów tematycznych, co umożliwi lepsze dostosowanie środków do realnych potrzeb oraz strategiczne planowanie interwencji.
5. Należy usprawnić procesy administracyjne, w szczególności w zakresie terminowego ogłaszania konkursów i efektywnego wydatkowania środków, eliminując rozdrobnienie projektów oraz ryzyko niespójności, co poprawi zdolność Polski do realizacji zobowiązań i efektywnej współpracy z partnerami międzynarodowymi.