Informacja o realizacji zadań Inspekcji Ochrony Środowiska w 2025 roku
Data publikacji: 08/06/2026
Link źródłowy: kliknij tutaj
Skopiuj link do raportu
Streszczenie
Streszczenie
W 2025 roku Główny Inspektorat Ochrony Środowiska (GIOŚ) realizował kompleksowe działania obejmujące monitoring środowiska, kontrolę przestrzegania przepisów oraz współpracę międzynarodową. W ramach Państwowego Monitoringu Środowiska funkcjonowało 291 stacji pomiarowych monitorujących jakość powietrza oraz kluczowe zanieczyszczenia atmosferyczne. Do końca kwietnia sporządzono ocenę jakości powietrza za rok 2024, a wyniki zostały przekazane władzom lokalnym i regionalnym. Inspekcja rozpatrzyła blisko 43 tysiące wniosków o interwencję, prowadząc ponad 6,6 tysiąca kontroli, które zaowocowały wydaniem ponad 1,6 tysiąca zarządzeń pokontrolnych i nałożeniem 1 tysiąca mandatów karnych. W zakresie zwalczania przestępczości środowiskowej podkreślono rosnące zagrożenia związane z nielegalnym obrotem odpadami, w tym mechanizmy fikcyjnych przekazań i skomplikowanych łańcuchów dostaw. Działania prewencyjne obejmowały szkolenia dla funkcjonariuszy KAS oraz współpracę z policją i samorządami. W 2025 roku przygotowano istotne raporty dotyczące m.in. realizacji europejskich konwencji środowiskowych i nadzoru nad substancjami niebezpiecznymi. GIOŚ zaangażował się aktywnie w międzynarodowe inicjatywy, szczególnie w związku z prezydencją Polski w Radzie UE, organizując spotkania ekspertów i wspierając prace nad dyrektywami środowiskowymi. Równocześnie prowadzono rozwój infrastruktury informacji przestrzennej zgodnie z wymogami INSPIRE, zwiększając dostępność danych dla użytkowników i instytucji. Wszystkie działania świadczą o aktywnym i wielopłaszczyznowym podejściu Inspekcji Ochrony Środowiska do ochrony i monitoringu środowiska naturalnego w Polsce.
Wnioski
Wnioski
1. W zakresie ochrony przyrody kontynuowane są kompleksowe działania monitorujące stan ochrony różnorodnych gatunków roślin i zwierząt oraz siedlisk przyrodniczych na poziomie regionów biogeograficznych, co pozwala na precyzyjną ocenę efektywności polityk ochrony środowiska oraz identyfikację obszarów wymagających interwencji.
2. Przestępczość środowiskowa koncentruje się przede wszystkim wokół nielegalnego gospodarowania odpadami, w tym nielegalnego składowania, porzucania, falsyfikacji dokumentacji oraz nielegalnego transportu odpadów, co wskazuje na konieczność dalszego wzmacniania nadzoru i współpracy między organami kontrolnymi a organami ścigania.
3. Systematyczne rozpatrywanie skarg i wniosków oraz prowadzenie licznych kontroli wykazuje skuteczność Inspekcji Ochrony Środowiska w eliminacji nieprawidłowości, jednak wymaga dalszego usprawniania procedur i intensyfikacji działań prewencyjnych, zwłaszcza w obszarze gospodarki odpadami oraz działalności podmiotów potencjalnie zagrażających środowisku.
4. Konieczność dostosowania decyzji administracyjnych dotyczących zezwoleń na zbieranie i przetwarzanie odpadów do aktualnych przepisów regulacyjnych wymusza zmianę organizacji pracy inspektoratów, w tym ograniczenie liczby kontroli terenowych na rzecz działań ukierunkowanych i interwencyjnych, co przekłada się na podniesienie efektywności działań kontrolnych.
5. Współpraca między Inspekcją Ochrony Środowiska a organami ścigania, w tym udział inspektorów w czynnościach procesowych oraz wymiana danych analitycznych, znacząco podnosi skuteczność zwalczania przestępstw przeciwko środowisku, co jest szczególnie istotne w kontekście złożoności i wielowątkowości prowadzonych postępowań.
6. Kontrole działalności podmiotów gospodarczych, w tym stacji demontażu pojazdów i przedsiębiorstw zajmujących się przetwarzaniem określonych rodzajów odpadów (np. drewnianych podkładów kolejowych), wskazują na istotne zagrożenia środowiskowe związane z nieprawidłowościami i wymagają dalszego monitoringu oraz zaostrzania sankcji w celu ograniczenia negatywnego wpływu tych działalności na środowisko.
Główne rekomendacje
Główne rekomendacje
1. Należy kontynuować i wzmacniać monitoring oraz raportowanie stanu ochrony gatunków roślin, zwierząt oraz siedlisk przyrodniczych na poziomie regionów biogeograficznych, ze szczególnym uwzględnieniem gatunków i siedlisk o najwyższym stopniu zagrożenia, aby zapewnić efektywną ochronę bioróżnorodności.
2. W celu zwiększenia efektywności działań kontrolnych, konieczne jest dalsze kształtowanie i optymalizacja zasobów kadrowych Inspekcji Ochrony Środowiska oraz usprawnienie procesów realizacji i rozpatrywania wniosków i skarg, z zastosowaniem nowoczesnych mechanizmów organizacyjnych i proceduralnych.
3. Zaleca się intensyfikację współpracy międzyresortowej oraz z przedstawicielami samorządów lokalnych, zwłaszcza w zakresie aktualizacji danych przestrzennych dotyczących ochrony gatunków oraz w procesie wydawania decyzji administracyjnych, co przyczyni się do zwiększenia skuteczności zarządzania środowiskiem.
4. W obszarze ochrony powietrza i gospodarki odpadami istotne jest utrzymanie i rozwijanie systemów monitoringu jakości środowiska oraz kontrola przestrzegania norm emisji zanieczyszczeń, zwłaszcza w kontekście zapobiegania nielegalnemu spalaniu i nieprawidłowościom w gospodarce odpadami.
5. Konieczne jest dalsze doskonalenie mechanizmów udostępniania danych środowiskowych na szczeblu krajowym i międzynarodowym, w celu spełnienia wymogów raportowych oraz wsparcia decyzji na poziomie polityk środowiskowych, ze szczególnym uwzględnieniem współpracy z unijnymi i globalnymi instytucjami.
6. Rekomenduje się utrzymanie i rozwój programów finansowanych z Funduszy Europejskich na Infrastruktury, Klimat i Środowisko, służących modernizacji infrastruktury monitoringowej i laboratoryjnej, co przyczyni się do podniesienia jakości i wiarygodności oceny stanu środowiska.