Monitoring Branżowy Ecodesign – rewolucja w projektowaniu produktów?
Autor: PKO Bank Polski S.A. | PKO BP
Data publikacji: 02/10/2025
Tematyka: Cyfryzacja | Ekologia | Ekonomia | Gospodarka i rynek pracy | Ochrona środowiska | Podatki | Polityka | Prawo | Przemysł
Link źródłowy: kliknij tutaj
Informacja prasowa: kliknij tutaj
Skopiuj link do raportu
Streszczenie
Streszczenie
Rozporządzenie Ecodesign for Sustainable Products Regulation (ESPR) wprowadza istotne zmiany w projektowaniu produktów konsumpcyjnych, kładąc nacisk na trwałość, naprawialność, demontowalność, zwiększony udział materiałów z recyklingu oraz cyfrowe paszporty produktu (DPP). Celem jest ograniczenie negatywnego wpływu na środowisko poprzez dłuższy cykl życia wyrobów oraz lepsze zarządzanie surowcami i odpadami. Największe wyzwania i koszty dostosowawcze przewiduje się w branżach niskomarżowych oraz u małych i średnich przedsiębiorstw, które mają ograniczone zasoby na inwestycje w technologie i certyfikacje. Branża meblarska, w tym producenci materacy, oraz odzieżowa będą musiały dostosować się do wymogów dotyczących naprawialności, demontażu i zdatności do recyklingu. Szczególnie wymagać to będzie zmian konstrukcyjnych, m.in. w kierunku modułowości i standaryzacji części. Wdrożenie cyfrowego paszportu produktu wiąże się z rozwojem systemów informatycznych do śledzenia łańcuchów dostaw i emisji CO2, a także przekazywania informacji klientom. Regulacje te będą współistnieć z innymi przepisami unijnymi, takimi jak EUDR, ROP, CSRD, CSDDD i REACH, które łącznie wzmacniają wymogi dotyczące zrównoważonego rozwoju i odpowiedzialności w łańcuchu dostaw. Podjęcie działań już teraz pozwoli firmom na łatwiejsze przystosowanie się do nowych wymagań, budując przewagę konkurencyjną w obliczu rosnącej świadomości ekologicznej konsumentów.
Wnioski
Wnioski
1. Wdrożenie wymogów rozporządzenia ESPR będzie wymagało od przedsiębiorstw konieczności istotnych zmian w projektowaniu produktów, ze szczególnym uwzględnieniem zwiększenia trwałości, możliwości naprawy, demontażu oraz zwiększenia udziału materiałów z recyklingu. Tylko w ten sposób firmy będą w stanie sprostać zaostrzonym normom ekoprojektu i równocześnie odpowiadać na rosnącą świadomość ekologiczną konsumentów.
2. Konieczność implementacji cyfrowego paszportu produktu (DPP) będzie wymagać znaczących inwestycji w systemy informatyczne umożliwiające kompleksowe śledzenie łańcuchów dostaw, emisji CO2 oraz transfer wymagalnych informacji do odbiorców końcowych. Ta cyfryzacja procesów stanowi wyzwanie zwłaszcza dla małych i średnich przedsiębiorstw, które dysponują ograniczonymi zasobami finansowymi i technologicznymi.
3. Branże niskomarżowe, produkujące wyroby o krótkim cyklu życia i dużej złożoności materiałowej, z punktu widzenia kosztów adaptacji do ESPR są najbardziej narażone na presję finansową. Dotyczy to zwłaszcza producentów odzieży z segmentu fast fashion, gdzie konieczne będą zmiany zarówno w doborze materiałów, jak i modele biznesowe ukierunkowane na cyrkularność.
4. Implementacja wymogów ekoprojektu będzie przebiegać równolegle z innymi regulacjami unijnymi, takimi jak EUDR, ROP, CSRD, CSDDD czy REACH. Złożoność tych nakładających się obowiązków wymaga od firm budowania zintegrowanych strategii zarządzania zgodnością regulacyjną oraz transparentnością, co może stanowić impuls do rozwoju innowacyjnych systemów zarządzania środowiskowego.
5. Wdrożenie zasad ekoprojektowania będzie sprzyjać rozwijaniu modeli gospodarki o obiegu zamkniętym, w tym poprzez programy zwrotów, wypożyczalnie, czy zarządzanie niesprzedanymi produktami za pomocą outletów i recyklingu wewnętrznego. To podejście wnosi potencjał do optymalizacji wykorzystania zasobów oraz redukcji odpadów na etapie końcowego cyklu życia produktów.
6. Pomimo częściowego pokrywania się wymogów ESPR z obowiązującymi normami branżowymi (np. EN, ISO), certyfikacja i zgodność z nimi nie zwalniają przedsiębiorstw z obowiązków wynikających z rozporządzenia. Niemniej jednak stosowanie istniejących standardów może znacząco ułatwić proces dostosowania i wykazania zgodności z nowymi regulacjami.
Główne rekomendacje
Główne rekomendacje
1. Wdrożenie zasad ekoprojektowania powinno rozpocząć się już teraz, niezależnie od finalnej wersji aktów wykonawczych ESPR, ze szczególnym naciskiem na zwiększenie trwałości produktów, ułatwienie ich naprawy i demontażu oraz zwiększenie udziału materiałów pochodzących z recyklingu. Takie podejście nie tylko ułatwi przyszłe dostosowanie do regulacji, lecz także wzmocni pozycję konkurencyjną firmy w kontekście rosnącej świadomości ekologicznej konsumentów.
2. Firmy powinny inwestować w rozwój systemów informatycznych umożliwiających kompleksowe śledzenie łańcucha dostaw oraz emisji CO₂, w tym wdrożenie cyfrowych paszportów produktów, co jest kluczowe dla spełnienia wymogów ESPR oraz powiązanych regulacji, takich jak EUDR czy CSRD.
3. Szczególne wsparcie i dedykowane programy powinny być kierowane do małych i średnich przedsiębiorstw, które ze względu na ograniczone zasoby finansowe i technologiczne mogą napotkać istotne trudności w implementacji wymogów ekoprojektu. Współpraca z izbami gospodarczymi i stowarzyszeniami branżowymi może usprawnić proces przygotowawczy i dostosowawczy.
4. Konieczne jest wprowadzenie zmian konstrukcyjnych i technologicznych w produktach, zwłaszcza w branżach o wysokim ryzyku kosztowym, takich jak odzież czy meble, które wymagają zwiększenia naprawialności, demontowalności oraz zapewnienia wysokiej jakości materiałów z recyklingu, co pozwoli na spełnienie wymogów rozporządzenia oraz na efektywne zarządzanie końcem cyklu życia produktów.
5. Przedsiębiorstwa powinny proaktywnie analizować i reorganizować swoje łańcuchy dostaw w celu zapewnienia transparentności pochodzenia surowców, zwłaszcza w kontekście wymagań EUDR dotyczących monitorowania surowców pochodzących z obszarów zagrożonych wylesianiem, co jest istotne zarówno dla branży meblarskiej, jak i produkcji opon.
6. Wdrażanie rozwiązań wspierających gospodarkę o obiegu zamkniętym, takich jak rozwój technologii regeneracji produktów (np. bieżnikowanie opon) oraz zarządzanie niesprzedanymi produktami w sposób minimalizujący ich destrukcję i umożliwiający recykling wewnętrzny, powinno stać się integralną częścią strategii firm, pozwalającą na zgodność z ESPR oraz ograniczenie negatywnego wpływu na środowisko.