Diagnoza i perspektywy rozwoju sektora motoryzacyjnego w Polsce
Autor: Polski Instytut Ekonomiczny
Data publikacji: 28/10/2025
Tematyka: Gospodarka i rynek pracy | Infrastruktura | Przemysł | Społeczność
Link źródłowy: kliknij tutaj
Informacja prasowa: kliknij tutaj
Skopiuj link do raportu
Streszczenie
Streszczenie
Raport „Diagnoza i perspektywy rozwoju sektora motoryzacyjnego w Polsce” przedstawia kompleksową analizę sytuacji branży motoryzacyjnej w kraju na tle międzynarodowych uwarunkowań gospodarczych i technologicznych. Polski sektor motoryzacyjny, oparty przede wszystkim na produkcji części i komponentów, wykazuje dużą odporność na kryzysy, mimo znaczących wyzwań związanych z pandemią COVID-19, inwazją Rosji na Ukrainę oraz rosnącymi kosztami energii i pracy.
Wyzwania te nakładają się na globalną transformację motoryzacji, zwłaszcza wolne tempo przejścia do elektromobilności. Polska jako kluczowy producent akumulatorów litowo-jonowych zyskała na znaczeniu, jednak słaby popyt w UE i rosnąca konkurencja powodują spadek przewagi konkurencyjnej. Tendencje protekcjonistyczne i zaostrzenie regulacji klimatycznych dodatkowo komplikują dostęp do rynków zbytu i zwiększają koszty operacyjne.
Branża musi również zmierzyć się ze zmianami w modelu pojazdu, gdzie rola oprogramowania i usług staje się kluczowa, a tradycyjny produkt ulega transformacji. Konieczna jest dywersyfikacja rynku i inwestycji, także za granicą, aby rozproszyć ryzyko i koszty. W świetle tych trendów polski sektor motoryzacyjny wymaga strategicznego wsparcia oraz intensyfikacji innowacji, by utrzymać konkurencyjność i sprostać nadchodzącym zmianom technologicznym oraz regulacyjnym.
Wnioski
Wnioski
1. Polski sektor motoryzacyjny charakteryzuje się stabilnością dzięki zdywersyfikowanej produkcji części samochodowych, które obsługują zarówno rynek pierwotny, jak i sektor aftermarket. Ta struktura zapewnia odporność na wahania koniunkturalne, choć maleje znaczenie produkcji pojazdów gotowych na rzecz komponentów.
2. Transformacja ku elektromobilności przebiega w Polsce oraz Europie wolniej niż zakładano, co wpływa na tempo przejścia na nowe technologie i wymusza konieczność adaptacji producentów do zmieniających się wymagań rynku i polityki klimatycznej. Mimo spadków popytu na akumulatory litowo-jonowe Polska zachowuje pozycję ważnego producenta w UE.
3. Rosnące koszty pracy i energii w Polsce oraz zmieniające się globalne łańcuchy dostaw mogą skłaniać przedsiębiorstwa do rozważenia alokacji produkcji do innych lokalizacji, jednak względy operacyjne, takie jak bliskość europejskich klastrów OEM i jakość łańcuchów dostaw, wciąż przemawiają za utrzymaniem lub rozwojem bazy krajowej.
4. Polski rynek motoryzacyjny odznacza się rosnącą dynamiką krajowych rejestracji pojazdów, kontrastując z trendami spadkowymi na rynku europejskim, co wskazuje na lokalne uwarunkowania popytowe i potencjał wzrostu, aczkolwiek nadal pozostaje znacznie mniejszy od największych rynków UE.
5. Współzależności Polski w globalnych łańcuchach wartości motoryzacyjnych są złożone – zarówno zagraniczna wartość dodana w polskim eksporcie, jak i polska wartość dodana w eksporcie innych krajów wskazują na istotne powiązania w górę i w dół łańcucha wartości, co determinuje kierunki rozwoju i ryzyka związane z eksportem.
6. Z punktu widzenia konkurencyjności międzynarodowej kluczowe są innowacyjność, dywersyfikacja partnerów biznesowych oraz umiejętność rozszerzania portfolio produktów poza sektor motoryzacyjny, co pozwala łagodzić skutki zmienności rynku i zapewnić trwałe przewagi w warunkach nasilającej się presji cenowej i politycznych wyzwań globalnych.
Główne rekomendacje
Główne rekomendacje
1. Wzmacniać rozwój kompetencji i innowacji w obszarze oprogramowania oraz usług cyfrowych w sektorze motoryzacyjnym, zwłaszcza w kontekście rosnącej roli integracji pojazdów z technologiami sztucznej inteligencji i mobilności usługowej, co pozwoli na uniezależnienie się od tradycyjnego modelu produkcji samochodów jako finalnego produktu.
2. Zintensyfikować działania na rzecz dywersyfikacji rynków eksportowych oraz kanałów sprzedaży, uwzględniając zarówno rozwijające się gospodarki pozaeuropejskie, jak i segmenty innych branż, aby zminimalizować ryzyko wynikające z demograficznego ograniczenia popytu na rynku europejskim oraz rosnącej konkurencji globalnej.
3. Aktywnie wspierać polskie przedsiębiorstwa motoryzacyjne w realizacji inwestycji zagranicznych typu greenfield oraz joint venture, które będą uzupełnieniem krajowej bazy produkcyjnej i pomogą w rozproszeniu ryzyka operacyjnego oraz kosztowego, w szczególności w kontekście optymalizacji łańcuchów dostaw i poszukiwania efektywnych kosztowo lokalizacji.
4. Rozwijać programy wsparcia adaptacji do zaostrzających się regulacji klimatycznych i homologacyjnych, takich jak normy Euro 7 czy mechanizm CBAM, w celu ograniczenia kosztów dostosowawczych i minimalizacji ryzyka sankcji, jednocześnie stymulując działania na rzecz dekarbonizacji procesów produkcyjnych oraz ekologizacji produktów.
5. Wzmacniać ochronę rynku europejskiego poprzez skuteczniejsze mechanizmy monitoringu i regulacji dotyczące inwestycji zagranicznych oraz handlu, zwłaszcza wobec rosnącej ekspansji chińskich producentów, co pozwoli na zapewnienie konkurencyjnych warunków funkcjonowania sektora i wspieranie produkcji w UE.
6. Skupić się na kreowaniu polityki przemysłowej oraz pakietów wsparcia adresowanych do małych i średnich przedsiębiorstw motoryzacyjnych, ze szczególnym uwzględnieniem rozwoju kompetencji w obszarze nowych technologii, automatyzacji oraz efektywności energetycznej, aby podnieść konkurencyjność całego łańcucha wartości sektora.