Molestowanie i molestowanie seksualne w sporcie wyczynowym
Autor: Rzecznik Praw Obywatelskich
Data publikacji: 05/12/2025
Tematyka: Administracja publiczna | Demografia | Ochrona zdrowia | Polityka społeczna | Prawo | Sport i turystyka
Link źródłowy: kliknij tutaj
Skopiuj link do raportu
Streszczenie
Streszczenie
Raport analizuje skalę i charakter molestowania oraz molestowania seksualnego w polskim sporcie wyczynowym na podstawie badania ankietowego przeprowadzonego wśród 766 osób, w tym 318 kobiet i 448 mężczyzn. Wyniki wskazują, że 18% respondentów doświadczyło przemocy fizycznej, a formy psychicznego znęcania były najczęściej zgłaszane jako najpoważniejsze zdarzenia, obejmujące m.in. wyśmiewanie, lekceważenie oraz niesprawiedliwe traktowanie w kontekście nagród i wymagań. Doświadczenia te negatywnie wpływały na motywację, wyniki sportowe oraz relacje interpersonalne badanych, przy czym kobiety częściej niż mężczyźni zgłaszały symptomy takie jak przygnębienie, poczucie wstydu, zaburzenia łaknienia czy zaniżoną samoocenę. Problem przemocy i molestowania dotyczy także świadków, którzy w dużym odsetku byli uczestnikami lub obserwatorami takich sytuacji. Badanie podkreśla także trudności w oszacowaniu populacji sportowców ze względu na rozbieżności danych i brak kompleksowej bazy zawodniczek i zawodników. Raport wskazuje na potrzebę systemowych działań profilaktycznych i wsparcia ofiar, a także na konieczność stworzenia rzetelnych narzędzi monitorowania oraz edukacji środowisk sportowych, w celu skutecznego przeciwdziałania zjawisku molestowania w sporcie wyczynowym. Zalecenia skierowane są do związków sportowych i instytucji odpowiedzialnych za sport w Polsce.
Wnioski
Wnioski
1. W polskim środowisku sportu wyczynowego występują liczne przypadki molestowania i molestowania seksualnego, zarówno w formie przemocy fizycznej, psychicznej, jak i nadużyć seksualnych, które dotykają znaczący odsetek zawodniczek i zawodników, co wskazuje na potrzebę systemowych działań przeciwdziałających tym zjawiskom.
2. Znaczna część osób doświadczających molestowania nie ujawnia tych zdarzeń z powodów takich jak brak przekonania o powadze sytuacji, obawa przed skutkami społecznymi lub zawodowymi, czy brak wiedzy o dostępnych kanałach wsparcia, co podkreśla konieczność stworzenia bezpiecznych, zaufanych i skutecznych mechanizmów zgłaszania nadużyć.
3. Polskie związki sportowe wykazują różnorodny poziom zaawansowania w zakresie podejmowania działań profilaktycznych dotyczących równego traktowania i przeciwdziałania molestowaniu, a jednocześnie odsetek tych, które wprowadziły formalne regulacje i procedury postępowania w takich sytuacjach, jest niewystarczający, co wskazuje na potrzebę jednolitych standardów i wzmocnienia roli organów nadzoru.
4. Istnieją zauważalne trudności w precyzyjnym określeniu liczby pełnoletnich zawodniczek i zawodników uprawiających sport wyczynowy oraz brak kompleksowych baz danych dotyczących różnych grup wiekowych i dyscyplin, co utrudnia analizę zakresu problemu oraz planowanie skutecznych interwencji i polityk ochrony praw sportowców.
5. Zróżnicowanie form nadużyć oraz specyfika relacji społecznych i zawodowych w środowisku sportowym wymagają kompleksowego podejścia uwzględniającego aspekty psychologiczne, społeczne i organizacyjne, a także edukację wszystkich uczestników środowiska sportowego dotyczącej równości, szacunku i odpowiedzialności.
6. Profil badanej populacji oraz struktura próby wskazują na konieczność dalszych, pogłębionych badań o większym zasięgu i reprezentatywności, które pozwolą na bardziej precyzyjne zdiagnozowanie problemów oraz monitorowanie skuteczności podejmowanych działań naprawczych i prewencyjnych.
Główne rekomendacje
Główne rekomendacje
1. Wdrożenie ustawowego obowiązku tworzenia przez polskie związki sportowe regulaminów antydyskryminacyjnych, które jednoznacznie definiują zasady zapobiegania dyskryminacji, molestowaniu oraz molestowaniu seksualnemu, a także zawierają procedury zgłaszania i rozpatrywania takich przypadków wraz z określeniem konsekwencji za naruszenia.
2. Systematyczne prowadzenie szkoleń oraz działań edukacyjnych wśród zawodniczek, zawodników, trenerów i kadry zarządzającej, mających na celu podnoszenie świadomości na temat równego traktowania, przeciwdziałania nękaniu i molestowaniu oraz kształtowania właściwych relacji interpersonalnych w środowisku sportowym.
3. Ustanowienie transparentnych mechanizmów monitorowania i raportowania przypadków molestowania oraz innych form przemocy w sporcie wyczynowym, zapewniających bezpieczeństwo osobom zgłaszającym, ochronę przed represjami oraz dostęp do odpowiedniego wsparcia psychologicznego i prawnego.
4. Stworzenie i utrzymywanie kompleksowej, aktualizowanej bazy danych zawodniczek i zawodników zrzeszonych w poszczególnych związkach sportowych, uwzględniającej podział na grupy wiekowe i kategorie, co umożliwi prowadzenie reprezentatywnych badań, skuteczną analizę problemów oraz lepsze planowanie działań prewencyjnych.
5. Promowanie i wspieranie współpracy między organami nadzorującymi sport wyczynowy, organizacjami pozarządowymi oraz instytucjami publicznymi w celu integracji działań prewencyjnych, edukacyjnych i interwencyjnych na rzecz eliminowania nadużyć oraz budowania kultury szacunku i bezpieczeństwa w środowisku sportowym.
6. Wprowadzenie systemów kontroli i audytów wewnętrznych w związkach sportowych, oceniających efektywność wdrożonych regulacji oraz procedur antydyskryminacyjnych, co pozwoli na identyfikację słabych punktów i ciągłe doskonalenie standardów przeciwdziałania molestowaniu i przemocy w sporcie.