Wykrywanie i przeciwdziałanie nielegalnej eksploatacji kopalin

Streszczenie raportu

Raport przedstawia wyniki kontroli Państwowego Instytutu Geologicznego, pięciu okręgowych urzędów górniczych, pięciu urzędów marszałkowskich, piętnastu starostw powiatowych. W okresie objętym kontrolą (2019-2023) badano m.in. czy wybrane organy administracji geologicznej i nadzoru górniczego prawidłowo realizowały działania w zakresie wykrywania i
przeciwdziałania nielegalnej eksploatacji kopalin.

Wnioski z raportu

1. Pomimo prawidłowego zidentyfikowania przez PIG ponad 13 700 miejsc nielegalnej eksploatacji, skala działań prowadzących do ograniczenia tego zjawiska, podejmowanych przez okręgowe urzędy górnicze była niewielka, a nadzór nad działalnością regulowaną pgg sprawowany przez organy administracji geologicznej nie był właściwy.
2. Nie wszystkie jednostki administracji geologicznej były odpowiednio przygotowane do realizacji zadań związanych z wykrywaniem i przeciwdziałaniem eksploatacji kopalin
bez wymaganej koncesji lub z naruszeniem jej warunków. W 18 z 20 tych jednostek nie dysponowano specjalistycznym sprzętem, a w pięciu z 15 starostw powiatowych – nie
zatrudniono geologa powiatowego.
3. Średni czas prowadzenia przez OUG spraw dotyczących ustalenia opłaty podwyższonej wyniósł od 358 do 713 dni, przy czym w jednym z OUG wystąpiły przypadki długotrwałych przerw (ponad 100 dni) w prowadzeniu tych postępowań.

Główne rekomendacje z raportu

1. Rozważenie możliwości określenia zasad współpracy pomiędzy podległymi jednostkami dotyczącej wykorzystania zasobów Państwowej Służby Geologicznej do wsparcia organów nadzoru górniczego w prowadzeniu rozpoznania i określenia skali wydobycia kopalin bez wymaganej koncesji
2. Zapewnienie właściwych warunków organizacyjno-kadrowych realizacji zadań administracji geologicznej
3. Prowadzenie działań informacyjno-edukacyjnych wskazujących na problem nielegalnej eksploatacji kopalin oraz informujących o konieczności zgłaszania właściwym miejscowo organom nadzoru górniczego zamiaru wydobycia piasków i żwirów dla zaspokojenia własnych potrzeb osób fizycznych.