Wybrane dane dotyczące sytuacji społeczno – gospodarczej województwa małopolskiego Sytuacja demograficzna w małopolskich miastach
Autor: Centrum Polityk Publicznych
Data publikacji: 18/02/2026
Tematyka: Demografia | Edukacja i Nauka | Gospodarstwa Domowe | Mieszkalnictwo | Polityka społeczna | Rodzina | Społeczność
Link źródłowy: kliknij tutaj
Informacja prasowa: kliknij tutaj
Skopiuj link do raportu
Streszczenie
Streszczenie
Raport analizuje sytuację demograficzną miast województwa małopolskiego w 2024 roku, uwzględniając zmiany i tendencje z ostatniej dekady. W regionie znajduje się 64 miasta, które łącznie zamieszkuje około 1,64 mln osób. Po początkowym wzroście liczby mieszkańców, od 2020 roku obserwowany jest spadek populacji miejskiej, a udział ludności miejskiej w całym województwie systematycznie maleje. Poziom urbanizacji jest jednym z najniższych w Polsce. Przyrost naturalny od 2019 roku jest ujemny, na co wpłynęła pandemia COVID-19 oraz związany z nią wzrost liczby zgonów. W większości miast regionu notowany jest ujemny przyrost naturalny, choć Małopolska i Mazowieckie mają stosunkowo wyższe wskaźniki niż inne województwa. Mediana wieku mieszkańców wzrosła o dwa lata od 2016 roku, a udział osób starszych zbliża się do 25% populacji miejskiej. Udział najmłodszych utrzymuje się na poziomie około 17%, natomiast liczba osób w wieku produkcyjnym spadła o 4 punkty procentowe. Struktura wiekowa wskazuje, że najwyższy udział dzieci występuje w południowo-wschodnich miastach oraz Krakowie, natomiast najmłodszych mieszkańców jest najmniej w zachodniej części województwa oraz w Tarnowie, Gorlicach i Zakopanem. W porównaniu z innymi regionami małopolskie miasta cechuje stosunkowo łagodny proces starzenia populacji i relatywnie niski wskaźnik obciążenia demograficznego. Największe wyzwania demograficzne występują w miastach zachodniej Małopolski oraz w wymienionych ośrodkach powiatowych, zaś najkorzystniej sytuacja wygląda w obszarze metropolitalnym Krakowa.
Wnioski
Wnioski
1. W województwie małopolskim obserwuje się spadek liczby ludności miejskiej od około 2020 roku, pomimo wcześniejszego wzrostu w pierwszej połowie analizowanego okresu. Spadek ten dotyczy większości miast w regionie, z wyjątkiem nielicznych ośrodków, takich jak Kraków, które odnotowały wzrost liczby mieszkańców.
2. Przyrost naturalny w małopolskich miastach uległ znacznemu pogorszeniu po 2019 roku, co jest konsekwencją m.in. pandemii COVID-19, która przyczyniła się do wzrostu umieralności. Od tego czasu przyrost naturalny pozostaje ujemny w większości miast, co generuje negatywne perspektywy demograficzne.
3. Struktura wiekowa mieszkańców miast regionu wykazuje trend starzenia się społeczeństwa. Wzrost mediany wieku oraz rosnący udział osób w wieku poprodukcyjnym wskazują na wydłużenie życia i zmniejszenie udziału osób aktywnych zawodowo, co rodzi wyzwania dla systemów zabezpieczenia społecznego i rynku pracy.
4. Mimo postępującego procesu starzenia, miasta województwa małopolskiego cechują się relatywnie korzystną strukturą demograficzną w porównaniu z innymi regionami kraju, z wyższym udziałem ludności młodej i niższym wskaźnikiem obciążenia demograficznego, co może stanowić potencjał dla rozwoju społeczno-gospodarczego.
5. Wewnętrzne zróżnicowanie demograficzne regionu jest istotne; miasta w zachodniej części Małopolski oraz Tarnów, Gorlice i Zakopane charakteryzują się niekorzystnym wskaźnikiem obciążenia demograficznego oraz niższym udziałem młodych mieszkańców, co sugeruje potrzebę ukierunkowanych polityk demograficznych i społecznych w tych obszarach.
Główne rekomendacje
Główne rekomendacje
1. W celu przeciwdziałania spadkowi liczby ludności miejskiej oraz procesom depopulacji rekomenduje się wdrożenie programów stymulujących migrację wewnętrzną i zewnętrzną do miast, w szczególności poprzez rozwój atrakcyjnej polityki mieszkaniowej oraz wspieranie lokalnego rynku pracy.
2. Konieczne jest podjęcie działań ukierunkowanych na poprawę sytuacji demograficznej miasta poprzez promowanie polityki prorodzinnej, zwiększanie dostępności usług opieki nad dziećmi oraz wspieranie rodzin, co może przyczynić się do wzrostu współczynnika urodzeń i przeciwdziałać ujemnemu przyrostowi naturalnemu.
3. W związku z postępującym procesem starzenia się społeczeństwa, szczególnie w zachodniej części województwa oraz w niektórych miastach takich jak Tarnów, Gorlice i Zakopane, wskazane jest wzmocnienie systemów wsparcia dla osób starszych, w tym rozwój usług zdrowotnych, opiekuńczych oraz aktywizacji społecznej seniorów.
4. Rekomenduje się prowadzenie zintegrowanych działań przestrzennych i gospodarczych na obszarze metropolitalnym Krakowa, który charakteryzuje się relatywnie korzystną strukturą demograficzną, celem utrzymania i dalszego wzmacniania potencjału rozwojowego regionu.
5. Wdrażanie długofalowych analiz i monitoringu demograficznego na poziomie lokalnym i regionalnym powinno zostać wzmocnione, aby umożliwić szybką identyfikację zmian społeczno-demograficznych oraz efektywne dostosowanie polityk publicznych do dynamicznie zmieniającej się sytuacji.