Więcej z drewna. Jak usprawnić system recyklingu drewna w Polsce.
Autor: Polityka Insight
Data publikacji: 15/09/2025
Tematyka: Budownictwo | Ekologia | Ekonomia | Gospodarka i rynek pracy | Ochrona środowiska | Polityka | Przemysł | Rolnictwo
Link źródłowy: kliknij tutaj
Informacja prasowa: kliknij tutaj
Skopiuj link do raportu
Streszczenie
Streszczenie
Raport „Więcej z drewna. Jak usprawnić system recyklingu drewna w Polsce” omawia wyzwania i perspektywy rozwoju recyklingu drewna w Polsce, podkreślając potrzebę usprawnień legislacyjnych i organizacyjnych. Kluczowym problemem jest brak jasnej klasyfikacji drewna poużytkowego, co utrudnia efektywne gospodarowanie surowcem oraz współpracę między uczestnikami rynku. W krajach takich jak Niemcy czy Austria funkcjonują precyzyjne regulacje rozdzielające odpady drzewne na materiały nadające się do recyklingu oraz do odzysku energetycznego. W Polsce spalanie odpadów drewnopochodnych jest traktowane na równi ze spalaniem odpadów komunalnych, co generuje komplikacje administracyjne i społeczny sprzeciw.
Raport proponuje uznanie pyłów drewnopochodnych, powstających przy produkcji płyt drewnopochodnych, za produkt uboczny, a nie odpad, co pozwoliłoby na ich efektywne i bezpieczne energetyczne wykorzystanie bez zbędnych formalności. Takie podejście wpisuje się w europejskie wytyczne dotyczące gospodarki o obiegu zamkniętym oraz krajowe plany gospodarki odpadami, wspierając cele klimatyczne i zwiększając konkurencyjność przemysłu. Strategia kaskadowości, obecna w unijnych aktach prawnych, nakazuje priorytetowe wykorzystanie drewna w recyklingu materiałowym przed odzyskiem energii, co minimalizuje zużycie surowców pierwotnych i opóźnia emisję CO2.
Wdrożenie klarownych regulacji, podniesienie świadomości branżowej oraz modernizacja systemów zbiórki i przetwarzania drewna umożliwią optymalne wykorzystanie zasobów, ograniczą koszty i przyczynią się do rozwoju rynku oraz ochrony środowiska. Recykling drewna wspiera nie tylko efektywność ekonomiczną, ale także bioróżnorodność i zdrowie publiczne, poprzez ograniczenie negatywnych skutków niskiej emisji.
Wnioski
Wnioski
1. Klarowność i precyzyjne rozgraniczenie pomiędzy odpadami a produktami ubocznymi w sektorze drewna poużytkowego jest kluczowym elementem umożliwiającym optymalne gospodarowanie tymi strumieniami materiałowymi, co przyczynia się do efektywnego wykorzystania surowców oraz redukcji kosztów i obciążeń administracyjnych.
2. Uznanie pyłów drewnopochodnych za produkty uboczne w przemyśle płytowym, wraz z uproszczeniem regulacji dotyczących ich spalania, pozwoliłoby na ich racjonalne i bezpieczne wykorzystanie jako źródła energii technologicznej, wspierając cele gospodarki o obiegu zamkniętym oraz politykę klimatyczną zarówno na poziomie krajowym, jak i unijnym.
3. Aktualne bariery prawne i proceduralne, w tym restrykcyjne zasady importu drewna poużytkowego oraz rozbudowane wymogi dotyczące monitorowania i klasyfikacji odpadów, ograniczają dostępność surowca wtórnego, wpływając negatywnie na stabilność cen i konkurencyjność branży drzewnej w Polsce.
4. Niewystarczająca infrastruktura selektywnej zbiórki odpadów drzewnych i drewnopochodnych, zwłaszcza w sektorze komunalnym, oraz niedostateczna świadomość wśród konsumentów i przedsiębiorstw prowadzą do utrudnionego dostępu do surowca do recyklingu i powiększają ryzyko niekontrolowanego, nieefektywnego spalania w warunkach niskotemperaturowych.
5. Polska, w porównaniu z czołowymi krajami UE, takimi jak Niemcy, Francja czy Włochy, wykazuje potencjał wzrostu w zakresie recyklingu drewna poużytkowego, jednak jego wykorzystanie jest ograniczone przez brak ujednoliconej klasyfikacji i stabilnych ram prawnych, co przekłada się na niższy poziom odzysku surowca i mniejszą efektywność gospodarki odpadami.
6. W obliczu kurczenia się zatrudnienia w branży drzewnej, działania mające na celu poprawę warunków surowcowych, obniżenie kosztów oraz uproszczenie wymogów prawnych są kluczowe dla zwiększenia konkurencyjności sektora oraz zachowania jego potencjału produkcyjnego i innowacyjnego.
Główne rekomendacje
Główne rekomendacje
1. Wprowadzenie precyzyjnych kryteriów jakościowych i technicznych, które umożliwią jednoznaczne rozróżnienie pyłów drewnopochodnych jako produktu ubocznego, a nie odpadu, co uprości procedury ich wykorzystania energetycznego i zwiększy efektywność ich zagospodarowania bez potrzeby skomplikowanych zezwoleń odpadowych.
2. Rozbudowa i modernizacja infrastruktury selektywnej zbiórki oraz sortowania odpadów drzewnych i drewnopochodnych, ze szczególnym uwzględnieniem zwiększenia dostępności Punktów Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK), aby usprawnić pozyskanie wysokiej jakości surowca wtórnego i zminimalizować bariery logistyczne.
3. Implementacja i egzekwowanie zasady kaskadowego wykorzystania drewna, zgodnie z priorytetem recyklingu materiałowego, pozwalającą optymalizować wartość surowca poprzez sekwencyjne stosowanie – od długotrwałych zastosowań produktowych, przez recykling, aż po odzysk energetyczny jako ostateczność.
4. Ustanowienie jednolitego i znormalizowanego systemu klasyfikacji drewna poużytkowego, uwzględniającego dopuszczalne poziomy zawartości zanieczyszczeń i metali ciężkich, co pozwoli na jednoznaczną ocenę jakości i bezpieczeństwa surowca, wspierając efektywne i bezpieczne recykling oraz zapobiegając nadmiernej ostrożności administracyjnej.
5. Promocja świadomości oraz edukacja wśród branż meblarskiej, budowlanej i konsumentów na temat właściwego segregowania i gospodarowania drewnianymi odpadami, co przyczyni się do zwiększenia podaży surowca z recyklingu oraz ograniczy spalanie drewna wysokowartościowego.
6. Stymulowanie innowacji technologicznych w zakresie przetwarzania odpadów drzewnych poprzez wsparcie inwestycji w zaawansowane instalacje do oczyszczania i monitoringu emisji, co pozwoli na bezpieczne i efektywne wykorzystanie pyłów drewnopochodnych w procesach energetycznych, przyczyniając się do realizacji krajowych i unijnych celów klimatycznych.