PROFILAKTYCZNA OPIEKA ZDROWOTNA NAD UCZNIAMI W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM
Autor: Najwyższa Izba Kontroli
Data publikacji: 17/04/2026
Tematyka: Administracja publiczna | Demografia | Edukacja i Nauka | Ochrona zdrowia | Polityka | Polityka społeczna | Prawo | Samorząd terytorialny | Zdrowie
Link źródłowy: kliknij tutaj
Skopiuj link do raportu
Streszczenie
Streszczenie
Kontrola objęła profilaktyczną opiekę zdrowotną nad uczniami w województwie świętokrzyskim, koncentrując się na działalności pielęgniarek szkolnych oraz monitorowaniu realizacji świadczeń zdrowotnych. Stwierdzono istotne niedociągnięcia w dokumentacji i sprawozdawczości, w tym nierzetelne i błędne dane przekazywane do Narodowego Funduszu Zdrowia oraz Wojewódzkiego Urzędu Wojewódzkiego. W wielu szkołach nie zapewniono wymaganej dostępności pielęgniarki, a w przypadku uczniów realizujących nauczanie indywidualne brakowało objęcia ich badaniami przesiewowymi i postępowaniem poprzesiewowym. Problemy organizacyjne i brak pełnej współpracy z dyrekcją szkół prowadziły do nieuprawnionego korzystania z pomieszczeń oraz ograniczonego zasięgu opieki. Pielęgniarki w szkołach specjalnych świadczyły kompleksową opiekę, w tym realizowały zlecone świadczenia pielęgniarskie i edukację zdrowotną dostosowaną do potrzeb uczniów z niepełnosprawnościami. Z raportu wynika, że ponad połowa uczniów wymagała dalszych działań zdrowotnych po testach przesiewowych, jednak w wielu przypadkach takie działania nie były podejmowane. System monitorowania opieki zdrowotnej wymaga poprawy, zwłaszcza w zakresie analizy i weryfikacji danych, które są podstawą do planowania i oceny efektywności świadczeń. Kontrola opierała się na ustawach dotyczących opieki zdrowotnej nad uczniami, działalności leczniczej oraz statystyki publicznej, a także odpowiednich rozporządzeniach ministerialnych regulujących warunki i dokumentację medyczną. Wyniki kontroli wskazują na konieczność usprawnienia organizacji i nadzoru nad realizacją opieki zdrowotnej w szkołach dla zapewnienia jej odpowiedniej jakości i dostępności.
Wnioski
Wnioski
1. Realizacja opieki zdrowotnej nad uczniami w województwie świętokrzyskim charakteryzuje się licznymi niedociągnięciami organizacyjnymi, które przekładają się na brak skutecznego monitoringu i weryfikacji jakości świadczonych usług, co utrudnia uzyskanie pełnych i rzetelnych danych statystycznych dotyczących stanu zdrowia dzieci i młodzieży.
2. Prowadzenie dokumentacji medycznej uczniów nie spełnia wymogów prawnych i merytorycznych w znaczącej części jednostek, co wyraża się m.in. w nierzetelnym zapisie danych, pomijaniu istotnych informacji zdrowotnych oraz nieprzestrzeganiu standardów dokumentacyjnych, co znacząco obniża jakość nadzoru medycznego i profilaktyki zdrowotnej.
3. Sprawozdawczość dotycząca realizacji opieki zdrowotnej nad uczniami jest niewiarygodna i obarczona licznymi błędami, których przyczyną są m.in. brak odpowiedniego przeszkolenia personelu medycznego, nadmierne obciążenie obowiązkami oraz niejasności dotyczące interpretacji instrukcji sprawozdawczych, co przekłada się na zniekształcenie rzeczywistego obrazu udzielanych świadczeń.
4. Testy przesiewowe, pomimo ich kluczowego znaczenia dla wykrywania wad i zaburzeń zdrowotnych, nie są realizowane w pełnym zakresie ani z należytą rzetelnością, co wynika zarówno z ograniczeń organizacyjnych, jak i braku odpowiedniego wyposażenia oraz działań następczych, ograniczających skuteczność profilaktyki i dalszej opieki nad uczniami.
5. Współpraca między jednostkami administracji, szkołami oraz podmiotami leczniczymi wymaga wzmocnienia i lepszego dostosowania regulacji wewnętrznych, tak aby uwzględniały specyfikę świadczeń zdrowotnych realizowanych w środowisku szkolnym i zapewniały jednolite standardy działania oraz jasno określone zasady finansowania i realizacji usług.
6. Sportretowany w raporcie stan wskazuje na konieczność podjęcia systemowych działań naprawczych zarówno na szczeblu wojewódzkim, jak i lokalnym, zmierzających do poprawy jakości opieki zdrowotnej nad uczniami, efektywniejszego monitorowania procesu świadczeń oraz wdrożenia skutecznych mechanizmów kontroli i wsparcia zarówno dla świadczeniodawców, jak i organów nadzorczych.
Główne rekomendacje
Główne rekomendacje
1. Należy usprawnić system dokumentowania i sprawozdawczości świadczeń zdrowotnych w szkołach poprzez wdrożenie jednolitych procedur oraz szkolenia dla pielęgniarek szkolnych, co zapewni rzetelność, kompletność i zgodność danych przekazywanych do Narodowego Funduszu Zdrowia oraz organów nadzorczych.
2. Konieczne jest zwiększenie dostępności pielęgniarek szkolnych w szkołach, ze szczególnym uwzględnieniem dostosowania czasu pracy do potrzeb uczniów, w tym uwzględniając różnorodność i specyfikę problemów zdrowotnych oraz niepełnosprawności uczniów, aby zapewnić pełen zakres opieki zdrowotnej i poradnictwa czynnego.
3. Zaleca się rozwijanie i systematyczne prowadzenie programów edukacji zdrowotnej, obejmujących zarówno ogólne zagadnienia profilaktyki zdrowotnej, jak i specyficzne obszary, takie jak zdrowie jamy ustnej, z aktywnym udziałem pielęgniarek, nauczycieli oraz współpracą z rodzicami i opiekunami prawnymi uczniów.
4. Wprowadzić skuteczne mechanizmy monitorowania i nadzoru nad realizacją opieki zdrowotnej nad uczniami, w tym regularne kontrole jakości prowadzone przez wojewódzkie i krajowe instytucje, aby zapewnić przestrzeganie obowiązujących przepisów oraz podnosić standardy świadczonych usług.
5. Konieczne jest wzmocnienie współpracy między szkołami, pielęgniarkami szkolnymi oraz innymi podmiotami zaangażowanymi w opiekę zdrowotną, w tym poprzez systematyczne konsultacje, wspólne planowanie działań oraz wymianę informacji, mające na celu skuteczne prowadzenie postępowania poprzesiewowego i wsparcie uczniów z dodatnimi wynikami testów przesiewowych.
6. Rekomenduje się dostosowanie regulaminów organizacyjnych świadczeniodawców do obowiązujących przepisów prawa, szczególnie w zakresie warunków pracy pielęgniarek szkolnych oraz finansowania świadczeń zdrowotnych, celem zapewnienia przejrzystości, zgodności formalnej i efektywności realizowanych działań.