Poverty Watch 2022- monitoring ubóstwa finansowego i polityki społecznej przeciw ubóstwu w Polsce 2021-2022

Wnioski

Wnioski

• w 2021 roku w skrajnym ubóstwie żyło 1,6 mln Polaków, w tym 333 tysięcy dzieci i 246 tysięcy seniorów
• w 2021 r. zmniejszył się poziom ubóstwa skrajnego (osób żyjących poniżej minimum egzystencji) z 5,2 od 4,2 proc., powracając do poziomu z 2019 r.; minimum to wyniosło wówczas 692 zł miesięcznie dla gospodarstw jednoosobowych oraz 1868 zł miesięcznie dla czteroosobowej rodziny (rodzice i dwoje dzieci do 14 lat).
• przewiduje się, że lata 2022 i 2023 ze względu na kryzys kosztów życia i brak waloryzacji świadczeń na dzieci spowodują wzrost poziomu ubóstwa o co najmniej 2 %
• ubóstwo relatywne dotyczy szacunkowo 4,6 miliona Polaków
• według EAPN Polska, ponad 40 proc. społeczeństwa polskiego żyje w sferze niedostatku, mając do dyspozycji nie więcej niż 1334 zł miesięcznie.
• – Kiedyś mówiliśmy, że bieda w Polsce ma twarz dziecka, tak teraz będziemy coraz bardziej przyzwyczajali się do mówienia, że bieda ma twarz osoby starszej i niepełnosprawnej – powiedział autor raportu, dr hab. Ryszard Szarfenberg
• nie wiemy, ile dzieci z rodzin ubogich w Polsce korzysta z form opieki nad dziećmi do lat 3 oraz przedszkoli, brak jest specjalnych programów edukacyjno-opiekuńczych na tym etapie życia dla wyrównywania szans dzieci
• w 2022 r. w ramach Planu Realizacji Europejskiego Filaru Praw Socjalnych polski rząd przyjął, że do 2030 r. 1,5 miliona mieszkańców Polski uwolni się od zagrożenia ubóstwem i wykluczenia społecznego
• usługi aktywizacji zawodowej oraz reintegracji zawodowej i społecznej dla ubogich osób bezrobotnych nie są powszechnie dostępne, a część instrumentów jest źle zaprojektowana i nieskuteczna – zatrudnienie socjalne (reintegracja zawodowa, społeczna i zatrudnienie wspierane) obejmuje tylko niewielki odsetek osób bezrobotnych i korzystających ze świadczeń z pomocy społecznej, osoby te są w pułapce między powiatowym urzędem pracy a miejskim lub gminnym ośrodkiem pomocy społecznej.
• wyższa kwota wolna od podatku PIT oraz dwa jednorazowe dodatki do emerytur i rent dają korzyści uboższym emerytom i rencistom, ale całkowicie pomijają ubogich seniorów bez prawa do emerytury czy renty i pobierających zasiłek stały z pomocy społecznej
• brak waloryzacji kryterium dochodowego w pomocy społecznej spowodował, że kryterium dochodowe uprawniające do zasiłków było dla części rodzin niższe niż minimum egzystencji w 2021 roku
• z wypowiedzi pracowników socjalnych na temat świadczeń pieniężnych wypłacanych ubogim seniorom: zasiłku stałym, zasiłkach celowych oraz świadczeniu uzupełniającym: „719 zł miesięcznie nie może i nie wystarcza na to, aby przeżyć, tak więc seniorzy, którzy je otrzymują, składają co miesiąc wnioski o dodatkową pomoc pieniężną w postaci zasiłków celowych na poszczególne wydatki: żywność, rachunki za gaz, prąd, leki itp. Sytuacja dochodowa tych seniorów nie zmienia się, ale pracownicy socjalni miesiąc w miesiąc wykonują pełne postępowania administracyjne kończące się wydaniem decyzji. To pozbawiona sensu i frustrująca działalność. Pracownik socjalny nie może w żaden sposób tutaj pomóc, nic co zrobi nie zmieni sytuacji dochodowej tych seniorów”.