Polityka podatkowa polskich miast
Data publikacji: 01/2023
Tematyka: Ekonomia | Samorząd terytorialny
Link źródłowy: kliknij tutaj
Informacja prasowa: kliknij tutaj
Skopiuj link do raportu
Streszczenie
Streszczenie
Raport analizuje rolę podatku od nieruchomości jako źródła dochodu dla samorządów lokalnych w Polsce. Podkreśla, że podatek od nieruchomości jest jednym z najważniejszych źródeł dochodu dla samorządów lokalnych (obok podatku dochodowego od osób fizycznych) mimo, że trafia tam jedynie część dochodu z podatków. Raport uwypukla, że samorządy są całkowicie uzależnione od polityki podatkowej państwa, które reguluje stawki i zwolnienia podatkowe dotyczące podatków dochodowych. Raport omawia także aktywną politykę podatkową miast, w tym zróżnicowanie stawek podatkowych i zwolnień podatkowych. Raport kończy się rekomendacjami dla samorządów lokalnych, jak usprawnić ich politykę podatkową.
Wnioski
Wnioski
- W latach 2010–2020 dochody gmin z tytułu opodatkowania nieruchomości wzrosły o 60,1% w ujęciu nominalnym, jednak ich udział w dochodach własnych zmalał z 22,7 do 19,9%, co wynika ze słabszej dynamiki wzrostu niż w przypadku udziału w podatku PIT.
- Dynamika wzrostu maksymalnych wartości stawek podatku od nieruchomości w latach 2010–2020 była niższa od wielu wskaźników makroekonomicznych – w tym np. wartości produktu krajowego brutto (60,8%), przeciętnego wynagrodzenia brutto (60,8%), przeciętnej emerytury brutto (45,0%) czy płacy minimalnej (97,4%).
- Średniorocznie w latach 2010–2020 podatek od nieruchomości stanowił nieco ponad 20,0%dochodów własnych miast powyżej 5 tys. mieszkańców, przy czym największe znaczenie miał w miastach małych (do 20 tys. mieszkańców), w których średnioroczny udział wyniósł 28,6%, a najmniejsze w miastach dużych (powyżej 100 tys. mieszkańców), gdzie stanowił 17% dochodów własnych.
- W 2020 r. łączne wpływy z opodatkowania gruntów, budynków i budowli służących działalności gospodarczej stanowiły 83,9% ogółu dochodów z podatku od nieruchomości, zatem dochody z podatku od nieruchomości w Polsce pochodzą przede wszystkim od podmiotów prowadzących działalność gospodarczą
- Małe miasta znacznie częściej obniżają stawki podatkowe (względem ich wartości maksymalnej), natomiast miasta duże częściej uchwalają stawki podatkowe w wysokości ich górnej granicy – a jeśli już obniżają stawki podatkowe, robią to w mniejszej skali niż miasta średnie i miasta małe.
Główne rekomendacje
Główne rekomendacje
- Samorządy lokalne powinny wzmocnić swoją pozycję negocjacyjną w zakresie ustalania polityki podatkowej.
- Należy zróżnicować stawki podatkowe i dostosować je do indywidualnych potrzeb miasta.
- Zwiększenie transparentności procesu kształtowania polityki podatkowej pomoże w budowaniu zaufania mieszkańców do władz.
- Dla szczebla centralnego: odejście od waloryzacji opartej na dotychczas wykorzystywanym wskaźniku cen towarów i usług – w zamian: powiązanie maksymalnych stawek podatku od nieruchomości z poziomem PKB w przeliczeniu na jednego mieszkańca w regionie, w którym położona jest dana dla szczebla lokalnego (samorządy miast): przemyślane i selektywne stosowanie instrumentów aktywnej polityki fiskalnej, w tym terytorializacji stawek podatkowych, aby służyły one rozwiązywaniu konkretnych, istotnych dla gminy problemów rozwojowych