„Nations First Forum. Perspektywy współpracy transatlantyckiej i przyszłość narodów”
Autor: Warsaw Enterprise Institute
Data publikacji: 30/03/2026
Tematyka: Administracja publiczna | Bezpieczeństwo i obronność | Cyfryzacja | Ekonomia | Energetyka | Gospodarka i rynek pracy | Ochrona środowiska | Polityka | Polityka społeczna | Prawo | Przemysł | Sprawy zagraniczne
Link źródłowy: kliknij tutaj
Informacja prasowa: kliknij tutaj
Skopiuj link do raportu
Streszczenie raportu
Streszczenie raportu
Raport z Nations First Forum porusza kluczowe kwestie współpracy transatlantyckiej w kontekście współczesnych wyzwań geopolitycznych i gospodarczych. Marcin Przydacz podkreśla znaczenie amerykańskiej obecności w Europie, zwłaszcza w obszarach bezpieczeństwa i energetyki, wskazując na wspólne wartości cywilizacji zachodniej oraz zagrożenia ze strony Rosji, które widoczne są w działaniach hybrydowych i wojnie na Ukrainie. Forum akcentuje potrzebę wzmocnienia zdolności obronnych Europy i rozwijania współpracy między think tankami.
Dyskusje panelowe skupiają się na konkurencyjności gospodarczej Zachodu, przy czym podkreślono negatywne skutki nadmiernych regulacji unijnych oraz wyzwania protekcjonizmu, zwłaszcza w relacjach handlowych USA–UE. Eksperci wskazują na konieczność ograniczenia biurokracji i promowania innowacyjności, aby przeciwdziałać odpływowi kapitału i talentów do Stanów Zjednoczonych. Wspomniano także o wpływie chińskiej polityki gospodarczej, obejmującej kradzież własności intelektualnej, jako istotnym zagrożeniu dla jedności transatlantyckiej.
W obszarze polityki społecznej, dyskutowano zmiany kulturowe wpływające na kryzys rodzinny i spadek dzietności, wskazując na wpływ dziedzictwa komunizmu, transformacji lat 90. oraz rosnącego kultu pracy zawodowej kosztem rodziny. Wskazano również na konieczność głębokiej refleksji nad wolnością słowa i cenzurą, zarówno w Europie, jak i USA, w kontekście debat publicznych.
Forum podkreśla, że trwałość relacji transatlantyckich wymaga zarówno wspólnych wartości, jak i pragmatycznych działań ekonomicznych i obronnych, stanowiąc fundament stabilności i suwerenności obu stron.
Wnioski z raportu
Wnioski z raportu
1. Relacje transatlantyckie przechodzą transformację ze względu na rosnące wymagania i zmieniające się uwarunkowania globalne, co wymaga redefinicji partnerstwa na bardziej zrównoważonych i kompleksowych zasadach, uwzględniających większą odpowiedzialność Europy za własne bezpieczeństwo i rozwój strategicznych zdolności.
2. Państwo narodowe pozostaje kluczowym aktorem w systemie międzynarodowym, gdyż tylko dysponuje realnymi zasobami, zdolnościami i demokratyczną legitymacją do zapewnienia bezpieczeństwa i stabilności, jednak skuteczna polityka wymaga jednocześnie nowego podejścia do współpracy międzynarodowej opartej na suwerenności oraz zasadzie wzajemności.
3. W obliczu systemowej rywalizacji z Chinami niezbędne jest budowanie nowoczesnych, otwartych modeli współpracy gospodarczej między państwami Zachodu, które umożliwią odzyskanie zdolności kształtowania globalnych standardów i norm, przy jednoczesnym unikaniu nadmiernego protekcjonizmu i regulacji osłabiających konkurencyjność.
4. Bezpieczeństwo energetyczne i technologiczne staje się kluczowym wymiarem bezpieczeństwa narodowego, a redukcja zależności od zewnętrznych dostawców wymaga pogłębienia transatlantyckiej współpracy, zwłaszcza poprzez rozwój infrastruktury oraz innowacji technologicznych sprzyjających odporności gospodarczej i strategicznej.
5. Wzmocnienie europejskiego filaru NATO poprzez zwiększenie wydatków na obronność i rozwój przemysłu zbrojeniowego jest koniecznością uzupełniającą sojusz transatlantycki, a działania te powinny być rozumiane jako element budowy partnerskiego i solidnego systemu bezpieczeństwa kolektywnego.
6. Konieczne jest podjęcie kompleksowego przeglądu i dostosowania europejskich polityk regulacyjnych w celu stworzenia przyjaznego środowiska dla inwestycji i innowacji, które będzie sprzyjało integracji gospodarczej oraz konkurencyjności wobec kluczowych globalnych graczy, jednocześnie respektując zasadę wzajemności w relacjach handlowych.
Główne rekomendacje z raportu
Główne rekomendacje z raportu
1. Europa powinna systematycznie wzmacniać swoje zdolności obronne, poprzez zwiększanie wydatków wojskowych oraz rozwój własnego przemysłu zbrojeniowego, traktując to jako integralne uzupełnienie transatlantyckiego sojuszu NATO, a nie jego zastępstwo.
2. Niezbędne jest pogłębienie i usystematyzowanie współpracy gospodarczej między państwami Zachodu, w szczególności poprzez rozwój strefy wolnego handlu transatlantyckiego, co pozwoli odbudować konkurencyjność w kluczowych sektorach takich jak technologie, przemysł i regulacje.
3. Konieczne jest przeprowadzenie rzetelnej rewizji polityk regulacyjnych w Europie, zmierzającej do uproszczenia i harmonizacji przepisów, aby ograniczyć nadmierne obciążenia biurokratyczne oraz stworzyć bardziej przyjazne warunki dla inwestycji i innowacji.
4. W obszarze bezpieczeństwa energetycznego i technologicznego należy budować odporność poprzez dywersyfikację źródeł dostaw i rozwój własnych strategicznych technologii, jednocześnie pogłębiając współpracę transatlantycką jako fundament stabilności infrastrukturalnej i gospodarczej.
5. Państwa narodowe powinny utrzymywać i wzmacniać swoją suwerenność, opierając politykę zagraniczną i bezpieczeństwa na realnych zasobach, legitymacji demokratycznej oraz zdolnościach militarnych, przy jednoczesnym redefiniowaniu współpracy międzynarodowej na zasadach suwerenności i wzajemności.
6. W obliczu systemowej rywalizacji z Chinami oraz narastających napięć, Europa i Stany Zjednoczone powinny unikać protekcjonizmu i nadmiernej regulacji, zamiast tego kładąc nacisk na zrównoważony rozwój gospodarczy i kształtowanie globalnych standardów, które będą sprzyjać innowacyjności i konkurencyjności Zachodu.