„Nations First Forum. Perspektywy współpracy transatlantyckiej i przyszłość narodów”
Autor: Warsaw Enterprise Institute
Data publikacji: 30/03/2026
Tematyka: Administracja publiczna | Bezpieczeństwo i obronność | Cyfryzacja | Ekonomia | Energetyka | Gospodarka i rynek pracy | Ochrona środowiska | Polityka | Polityka społeczna | Prawo | Przemysł | Sprawy zagraniczne
Link źródłowy: kliknij tutaj
Informacja prasowa: kliknij tutaj
Skopiuj link do raportu
Streszczenie
Streszczenie
Raport z Nations First Forum porusza kluczowe kwestie współpracy transatlantyckiej w kontekście współczesnych wyzwań geopolitycznych i gospodarczych. Marcin Przydacz podkreśla znaczenie amerykańskiej obecności w Europie, zwłaszcza w obszarach bezpieczeństwa i energetyki, wskazując na wspólne wartości cywilizacji zachodniej oraz zagrożenia ze strony Rosji, które widoczne są w działaniach hybrydowych i wojnie na Ukrainie. Forum akcentuje potrzebę wzmocnienia zdolności obronnych Europy i rozwijania współpracy między think tankami.
Dyskusje panelowe skupiają się na konkurencyjności gospodarczej Zachodu, przy czym podkreślono negatywne skutki nadmiernych regulacji unijnych oraz wyzwania protekcjonizmu, zwłaszcza w relacjach handlowych USA–UE. Eksperci wskazują na konieczność ograniczenia biurokracji i promowania innowacyjności, aby przeciwdziałać odpływowi kapitału i talentów do Stanów Zjednoczonych. Wspomniano także o wpływie chińskiej polityki gospodarczej, obejmującej kradzież własności intelektualnej, jako istotnym zagrożeniu dla jedności transatlantyckiej.
W obszarze polityki społecznej, dyskutowano zmiany kulturowe wpływające na kryzys rodzinny i spadek dzietności, wskazując na wpływ dziedzictwa komunizmu, transformacji lat 90. oraz rosnącego kultu pracy zawodowej kosztem rodziny. Wskazano również na konieczność głębokiej refleksji nad wolnością słowa i cenzurą, zarówno w Europie, jak i USA, w kontekście debat publicznych.
Forum podkreśla, że trwałość relacji transatlantyckich wymaga zarówno wspólnych wartości, jak i pragmatycznych działań ekonomicznych i obronnych, stanowiąc fundament stabilności i suwerenności obu stron.
Wnioski
Wnioski
1. Relacje transatlantyckie przechodzą transformację ze względu na rosnące wymagania i zmieniające się uwarunkowania globalne, co wymaga redefinicji partnerstwa na bardziej zrównoważonych i kompleksowych zasadach, uwzględniających większą odpowiedzialność Europy za własne bezpieczeństwo i rozwój strategicznych zdolności.
2. Państwo narodowe pozostaje kluczowym aktorem w systemie międzynarodowym, gdyż tylko dysponuje realnymi zasobami, zdolnościami i demokratyczną legitymacją do zapewnienia bezpieczeństwa i stabilności, jednak skuteczna polityka wymaga jednocześnie nowego podejścia do współpracy międzynarodowej opartej na suwerenności oraz zasadzie wzajemności.
3. W obliczu systemowej rywalizacji z Chinami niezbędne jest budowanie nowoczesnych, otwartych modeli współpracy gospodarczej między państwami Zachodu, które umożliwią odzyskanie zdolności kształtowania globalnych standardów i norm, przy jednoczesnym unikaniu nadmiernego protekcjonizmu i regulacji osłabiających konkurencyjność.
4. Bezpieczeństwo energetyczne i technologiczne staje się kluczowym wymiarem bezpieczeństwa narodowego, a redukcja zależności od zewnętrznych dostawców wymaga pogłębienia transatlantyckiej współpracy, zwłaszcza poprzez rozwój infrastruktury oraz innowacji technologicznych sprzyjających odporności gospodarczej i strategicznej.
5. Wzmocnienie europejskiego filaru NATO poprzez zwiększenie wydatków na obronność i rozwój przemysłu zbrojeniowego jest koniecznością uzupełniającą sojusz transatlantycki, a działania te powinny być rozumiane jako element budowy partnerskiego i solidnego systemu bezpieczeństwa kolektywnego.
6. Konieczne jest podjęcie kompleksowego przeglądu i dostosowania europejskich polityk regulacyjnych w celu stworzenia przyjaznego środowiska dla inwestycji i innowacji, które będzie sprzyjało integracji gospodarczej oraz konkurencyjności wobec kluczowych globalnych graczy, jednocześnie respektując zasadę wzajemności w relacjach handlowych.
Główne rekomendacje
Główne rekomendacje
1. Europa powinna systematycznie wzmacniać swoje zdolności obronne, poprzez zwiększanie wydatków wojskowych oraz rozwój własnego przemysłu zbrojeniowego, traktując to jako integralne uzupełnienie transatlantyckiego sojuszu NATO, a nie jego zastępstwo.
2. Niezbędne jest pogłębienie i usystematyzowanie współpracy gospodarczej między państwami Zachodu, w szczególności poprzez rozwój strefy wolnego handlu transatlantyckiego, co pozwoli odbudować konkurencyjność w kluczowych sektorach takich jak technologie, przemysł i regulacje.
3. Konieczne jest przeprowadzenie rzetelnej rewizji polityk regulacyjnych w Europie, zmierzającej do uproszczenia i harmonizacji przepisów, aby ograniczyć nadmierne obciążenia biurokratyczne oraz stworzyć bardziej przyjazne warunki dla inwestycji i innowacji.
4. W obszarze bezpieczeństwa energetycznego i technologicznego należy budować odporność poprzez dywersyfikację źródeł dostaw i rozwój własnych strategicznych technologii, jednocześnie pogłębiając współpracę transatlantycką jako fundament stabilności infrastrukturalnej i gospodarczej.
5. Państwa narodowe powinny utrzymywać i wzmacniać swoją suwerenność, opierając politykę zagraniczną i bezpieczeństwa na realnych zasobach, legitymacji demokratycznej oraz zdolnościach militarnych, przy jednoczesnym redefiniowaniu współpracy międzynarodowej na zasadach suwerenności i wzajemności.
6. W obliczu systemowej rywalizacji z Chinami oraz narastających napięć, Europa i Stany Zjednoczone powinny unikać protekcjonizmu i nadmiernej regulacji, zamiast tego kładąc nacisk na zrównoważony rozwój gospodarczy i kształtowanie globalnych standardów, które będą sprzyjać innowacyjności i konkurencyjności Zachodu.