Jak zaszczepić atom w Polsce. Scenariusze rozwoju energetyki jądrowej
Autor: Polityka Insight
Data publikacji: 04/2023
Tematyka: Energetyka
Link źródłowy: kliknij tutaj
Informacja prasowa: kliknij tutaj
Skopiuj link do raportu
Streszczenie
Streszczenie
Raport przedstawia obecny stan przygotowań Polski do budowy reaktorów: działania podejmowane dotychczas oraz plany na przyszłość. W publikacji zostały omówione uwarunkowania rozwoju energetyki atomowej w Polsce w pięciu wymiarach: technologicznym, ekonomicznym, prawnym, środowiskowym i społecznym. Ostatni rozdział publikacji przedstawia trzy prawdopodobne scenariusze rozwoju energetyki jądrowej (w zależności od jego skali i tempa): minimalny, zbalansowany oraz tzw. atomizację Polski.
Wnioski
Wnioski
- Rozwój energetyki jądrowej to jeden ze strategicznych kierunków i celów polskiej polityki energetycznej, a potencjalnie także wehikuł do cywilizacyjnego rozwoju kraju. Wdrożenie atomu dziś wydaje się niezbędne, by Polska uniknęła luki podażowej energii elektrycznej i zrealizowała europejskie cele klimatyczne. Dynamiczny rozwój atomu w Polsce jest już możliwy, ale ze względu na sytuację na arenie międzynarodowej, jak i ekonomiczno-gospodarczą musi ulec przyspieszeniu.
- Budowa dwóch elektrowni jądrowych o mocy 6-9 GW zmniejszy ryzyko deficytu mocy w Polsce w perspektywie 2040 r. Pełne bezpieczeństwo energetyczne może zostać osiągnięte, ale dopiero poprzez zwiększenie liczby inwestycji w reaktory jądrowe – zarówno konwencjonalne, jak i w SMR-y. Aby do tego doszło, konieczne są działania w obszarze ekonomicznym, prawnym, społecznym, edukacyjnym i środowiskowym.
- Wsparcie finansowe państwa jest niezbędne przy budowie elektrowni jądrowych. Realizacja większości zaplanowanych i zadeklarowanych projektów jądrowych w Polsce wymaga systemowej zmiany podejścia w zakresie pomocy publicznej i strukturalnego wsparcia agencji rządowych. W krótkiej perspektywie budowa pierwszych konwencjonalnych reaktorów może zostać zabezpieczona kontraktem różnicowym lub oparta na Modelu SaHo.
- Istotną przeszkodą w budowie elektrowni jądrowych jest brak odpowiednio licznych i wykwalifikowanych kadr. W perspektywie kilku lat Polsce, a szczególnie administracji publicznej, grozi niedobór pracowników przeszkolonych do tego, aby projekt budowy reaktorów przeprowadzać i nadzorować.
- Obowiązujące regulacje prawne, przy uwzględnieniu uchwalonych w 2023 r. zmian w przepisach, w dużej mierze odpowiadają potrzebom wynikającym z inwestycji przewidzianych w Programie Polskiej Energetyki Jądrowej (PPEJ). Rozwój energetyki jądrowej w Polsce wymaga jednak modyfikacji poszczególnych obszarów prawa oraz tworzenia nowych. Przykładowo, zapowiadany rozwój małych reaktorów (SMR-ów) może wiązać się z koniecznością dokonania w ustawodawstwie rozróżnienia wymagań prawnych wobec reaktorów według ich mocy lub nawet objęcia SMR-ów odrębną Specustawą.
Główne rekomendacje
Główne rekomendacje
- Wdrożenie dwóch konwencjonalnych elektrowni jądrowych jest niezbędne w kontekście strategicznego interesu Polski, w tym stojących przed nią wyzwań gospodarczych i politycznych.
- Atomizacja Polski jest scenariuszem najbardziej pożądanym z punktu widzenia potrzeb krajowej gospodarki. Jego wdrożenie wymagałoby wygenerowania efektu „kuli śniegowej” – realizacja kolejnych inwestycji napędzałaby kolejne, które w coraz większym stopniu korzystałyby z efektu skali. Dzięki temu w perspektywie dwóch dekad Polska miałaby szansę dysponować jednym z najlepiej rozwiniętych i najnowocześniejszych sektorów energetyki jądrowej.
- Państwo powinno w dużej mierze wspierać (kapitałowo angażować się w projekt) budowę każdej planowanej elektrowni będzie najpewniej wymagać wsparcia państwa
- Model finansowania inwestycji powinien bazować na kontrakcie różnicowym, za czym przemawiają duże doświadczenia w jego stosowaniu i bezpieczeństwo finansowe po stronie inwestora.
- Niezbędne jest natychmiastowe zwiększenie nakładów na ich kształcenie oraz zatrzymanie odpływu pracowników z instytucji badawczo-rozwojowych oraz organów administracji.