Jak Polska może skorzystać na poprawie kondycji swoich gleb?
Autor: Fundacja Polska z Natury
Data publikacji: 04/2025
Tematyka: Rolnictwo
Link źródłowy: kliknij tutaj
Informacja prasowa: kliknij tutaj
Skopiuj link do raportu
Streszczenie
Streszczenie
Dokument przedstawia aktualny stan polskich gleb oraz wyzwania związane z ich użytkowaniem. W ciągu ostatnich 20 lat powierzchnia gruntów ornych w Polsce zmniejszyła się o 1,5 miliona hektarów, co stanowi 12,1% całkowitej powierzchni. Największy spadek powierzchni użytków rolnych występuje w regionach o rozdrobnionej strukturze gospodarstw, takich jak Małopolskie czy Podkarpackie, podczas gdy w województwach z rozwiniętym rolnictwem, jak Wielkopolska, powierzchnia ta pozostaje stabilna.
Rozwój infrastruktury, urbanizacja oraz intensyfikacja produkcji rolniczej przyczyniają się do degradacji gleb, co prowadzi do ich zagęszczenia, spadku zawartości próchnicy oraz zakwaszenia. Mimo lokalnych problemów, takich jak zanieczyszczenie, polskie gleby wciąż zachowują swoją funkcję produkcyjną, a ich skażenie metalami ciężkimi jest na relatywnie niskim poziomie.
W dokumencie podkreślono również znaczenie monitorowania jakości gleb oraz zrównoważonego zarządzania nimi, aby poprawić ich żyzność i odporność na zmiany klimatyczne. Wskazano na potrzebę zwiększenia zawartości materii organicznej, co może złagodzić skutki suszy. Współpraca między rolnikami, instytucjami oraz organizacjami jest kluczowa dla ochrony tego strategicznego zasobu.
Wnioski
Wnioski
1. Wzrost świadomości konsumentów na temat związku między zdrowiem gleby a jakością żywności może przyczynić się do lepszego uznania rynkowego produktów rolnych, co z kolei wpłynie na wyższe ceny i korzyści finansowe dla rolników.
2. Wprowadzenie systematycznego monitorowania stanu gleby, w tym analizy pH i poziomu próchnicy, jest kluczowe dla efektywnego zarządzania glebami oraz poprawy ich żyzności, co może prowadzić do zwiększenia plonów i rentowności gospodarstw.
3. Wspieranie praktyk regeneracyjnych oraz edukacja rolników w zakresie nowoczesnych metod ochrony gleby są niezbędne do zrównoważonego rozwoju rolnictwa, co pozwoli na długoterminowe utrzymanie jakości gleb i ich zdolności produkcyjnych.
4. Wprowadzenie programów wapnowania oraz ekoschematów, które promują działania poprawiające strukturę i żyzność gleby, jest kluczowe dla przeciwdziałania degradacji gleb oraz zwiększenia ich odporności na zmiany klimatyczne.
Główne rekomendacje
Główne rekomendacje
1. Wprowadzenie systemowego wsparcia dla gospodarstw mieszanych, które łączą produkcję roślinną i zwierzęcą, co przyczyni się do poprawy cykli materii organicznej oraz zdrowia gleby. Tego rodzaju gospodarstwa mogą lepiej zarządzać zasobami i zwiększać bioróżnorodność.
2. Zwiększenie dostępności i jakości doradztwa glebowego, które powinno obejmować regularne badania gleby, interpretację wyników oraz dostosowane zalecenia agrotechniczne. Wspieranie gospodarstw pokazowych, które demonstrują praktyki regeneracyjne, może przyczynić się do szerzenia wiedzy wśród rolników.
3. Edukacja i budowanie kompetencji w zakresie agroekologii, biologii gleby oraz zmian klimatycznych powinny być kluczowymi elementami programów nauczania w szkołach rolniczych. Tworzenie platform wiedzy oraz otwartych szkoleń dla praktyków umożliwi lepsze zrozumienie i wdrażanie nowoczesnych praktyk rolniczych.
4. Wdrożenie programów wapnowania gleb zakwaszonych jako elementu wyrównywania szans produkcyjnych. Tego rodzaju działania powinny być wspierane przez instrumenty finansowe, które zachęcą rolników do poprawy jakości gleby i jej mikroorganizmów.