Audyt spółek giełdowych w Polsce

Streszczenie raportu

Grant Thornton to jedna z organizacji audytorsko-doradczych, działająca w 147 krajach i zatrudniająca ponad 68 tys. pracowników. W Polsce firma funkcjonuje od 1993 roku, oferując usługi w zakresie audytu, doradztwa podatkowego, transakcyjnego oraz outsourcingu płac, kadr i księgowości.

W 2023 roku 82% sprawozdań finansowych badanych przez biegłych rewidentów nie wzbudziło zastrzeżeń, co stanowi wzrost w porównaniu do lat ubiegłych. Zmniejsza się również odsetek opinii z objaśnieniem, co sugeruje poprawę jakości raportów finansowych. Warto zauważyć, że audytorzy coraz częściej ostrzegają przed potencjalnymi problemami płynnościowymi, co może wskazywać na rosnące ryzyko w tym obszarze.

Regulacje dotyczące rotacji audytorów oraz zakaz łączenia usług audytorskich z doradczymi wpłynęły na rynek, zmuszając spółki do poszukiwania nowych audytorów. W rezultacie, średnie firmy audytorskie zyskują na znaczeniu, oferując konkurencyjne ceny i elastyczność. Wzrost jakości sprawozdań finansowych jest efektem lepszej pracy zespołów sprawozdawczych oraz działań regulatora, co przyczynia się do większej transparentności na rynku kapitałowym.

Wnioski z raportu

1. Wzrost jakości sprawozdań finansowych jest zauważalny, co potwierdza 82% opinii audytorów bez zastrzeżeń w 2023 roku, w porównaniu do 60% w 2020 roku. Taki trend może być efektem lepszej pracy zespołów sprawozdawczych oraz działań regulatora, który wymusza na spółkach przestrzeganie standardów rachunkowości.

2. Zmiany regulacyjne, takie jak rotacja audytora co 5 lat oraz zakaz łączenia usług audytorskich z doradczymi, wpłynęły na rynek audytu, zmuszając spółki do poszukiwania nowych audytorów. To zjawisko może prowadzić do większej konkurencji wśród firm audytorskich, w tym średnich, które oferują bardziej elastyczne i tańsze usługi.

3. Wzrost liczby audytów bez zastrzeżeń nie idzie w parze z całkowitym brakiem ryzyka. W 2023 roku 7% opinii zawierało ostrzeżenia dotyczące niepewności związanej z kontynuacją działalności przez spółki, co wskazuje na rosnące ryzyko utraty płynności finansowej w badanych podmiotach.

4. Spadek odsetka opinii z objaśnieniem, który wyniósł zaledwie 6% w 2023 roku, sugeruje, że audytorzy coraz rzadziej dostrzegają istotne problemy w sprawozdaniach finansowych. Może to świadczyć o poprawie jakości raportowania, ale również o zmniejszeniu liczby istotnych zagadnień wymagających dodatkowych wyjaśnień.

5. Wzrost udziału średnich firm audytorskich na rynku, mimo ogólnego wzrostu cen usług audytorskich, wskazuje na ich konkurencyjność i zdolność do przyciągania klientów, co może być wynikiem ich elastyczności oraz niższych stawek w porównaniu do wielkiej czwórki.

6. Utrzymujący się odsetek audytorów odmawiających wyrażenia opinii na poziomie 2% w 2023 roku, w porównaniu do wcześniejszych lat, może sugerować, że audytorzy są bardziej ostrożni w podejmowaniu decyzji, co może być wynikiem rosnącej odpowiedzialności za jakość przeprowadzanych badań.

Główne rekomendacje z raportu

1. Wzmocnienie współpracy między spółkami a biegłymi rewidentami: Zaleca się, aby spółki notowane na giełdzie regularnie angażowały biegłych rewidentów w procesy sprawozdawcze, co pozwoli na lepsze zrozumienie wymagań audytowych oraz zwiększy jakość przygotowywanych sprawozdań finansowych.

2. Zwiększenie transparentności w raportowaniu: Spółki powinny dążyć do większej przejrzystości w swoich sprawozdaniach finansowych, w tym do szczegółowego przedstawiania ryzyk związanych z płynnością oraz innymi istotnymi zagadnieniami, co może przyczynić się do budowania zaufania inwestorów.

3. Edukacja i rozwój kompetencji w zakresie sprawozdawczości: Rekomenduje się organizowanie szkoleń i warsztatów dla członków zarządów oraz rad nadzorczych, aby podnieść ich wiedzę na temat standardów rachunkowości oraz wymogów regulacyjnych, co wpłynie na jakość sprawozdań finansowych.

4. Monitorowanie zmian regulacyjnych: Spółki powinny na bieżąco śledzić zmiany w przepisach dotyczących audytu oraz sprawozdawczości finansowej, aby dostosować swoje procedury i praktyki do aktualnych wymogów, co zminimalizuje ryzyko niezgodności.

5. Wzmacnianie roli regulatorów: Należy zwiększyć aktywność organów regulacyjnych, takich jak KNF, w zakresie monitorowania jakości audytów oraz egzekwowania standardów, co przyczyni się do podniesienia ogólnej jakości sprawozdań finansowych na rynku.

6. Promowanie różnorodności w wyborze audytorów: Spółki powinny rozważyć współpracę z różnymi firmami audytorskimi, w tym średnimi firmami, co może przynieść korzyści w postaci konkurencyjnych cen oraz elastyczności w świadczeniu usług audytorskich.