Miasta jako inwestorzy mieszkaniowi
Data publikacji: 01/2023
Tematyka: Mieszkalnictwo | Samorząd terytorialny
Link źródłowy: kliknij tutaj
Informacja prasowa: kliknij tutaj
Skopiuj link do raportu
Streszczenie
Streszczenie
Raport „Mieszkalnictwo i polityki społeczne” to kompleksowe opracowanie, które przedstawia aktualne wyzwania i trendy w dziedzinie mieszkalnictwa oraz polityk społecznych w Polsce. Raport składa się z sześciu rozdziałów, w których omówiono m.in. skalę i strukturę budownictwa mieszkaniowego w Polsce, instrumenty wsparcia w zakresie finansowania inwestycji mieszkaniowych o charakterze non-profit oraz programy społecznego budownictwa mieszkaniowego w miastach. Autorzy raportu przedstawiają również rekomendacje dla państwa i samorządów terytorialnych, które powinny stać się podstawą formułowania kierunków polityki mieszkaniowej.
Wnioski
Wnioski
- Społeczne budownictwo mieszkaniowe jest skoncentrowane w niewielkiej części miast.
- Istotną aktywność inwestycyjną w sektorze mieszkań społecznych wykazuje średnio co siódme miasto w Polsce. W latach 2017–2021 59 miast odpowiadało za 2/3 efektów społecznego budownictwa mieszkaniowego w kraju. Z kolei połowa efektów budownictwa komunalnego skupiona była w tym czasie w zaledwie 35 miastach.
- Uchwalenie w grudniu 2020 r. pakietu mieszkaniowego (Ustawa z dnia 10 grudnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw wspierających rozwój mieszkalnictwa) oraz innych zmian prawnych zwiększających atrakcyjność instrumentów finansowego wsparcia mieszkalnictwa przyczyniło się do znaczącego wzrostu zainteresowania samorządów prowadzeniem inwestycji w tym obszarze.
- Polityka mieszkaniowa prowadzona jest w Polsce w umiarkowanie szerokim lub szerokim zakresie, co oznacza, że nie jest adresowana tylko do kilku procent mieszkańców, ale do szerszego grona.
- W miastach położonych poza zasięgiem oddziaływania obszarów metropolitalnych rekomenduje się przeprowadzenie rzetelnego badania potrzeb mieszkaniowych i możliwości ekonomicznych mieszkańców w celu programowania działań odpowiadających na ich rzeczywiste potrzeby.
- W Polsce brakuje mieszkań na wynajem, zwłaszcza w dużych miastach, co powoduje wzrost cen najmu i utrudnia dostępność do mieszkań dla osób o niższych dochodach.
- W Polsce istnieją instrumenty wsparcia w zakresie finansowania inwestycji mieszkaniowych o charakterze non-profit, takie jak m.in. programy społecznego budownictwa mieszkaniowego w miastach.
Główne rekomendacje
Główne rekomendacje
- Miastom, zwłaszcza tym położonym poza zasięgiem oddziaływania obszarów metropolitalnych, rekomendujemy przeprowadzenie na swoim obszarze rzetelnego badania potrzeb mieszkaniowych i możliwości ekonomicznych mieszkańców w celu programowania działań odpowiadających na ich rzeczywiste potrzeby. Badanie to powinno obejmować wszystkie grupy mieszkańców, a nie być zawężone do najuboższej części społeczeństwa.
- Rekomendujemy stosowanie różnych form inwestowania w tworzenie zasobów mieszkaniowych. Chociaż wśród miast-liderów wsparcie ukierunkowane jest w ostatnich latach w największym stopniu na średniozamożną część społeczeństwa, która znajduje się w luce czynszowej, wybór narzędzi powinien być poprzedzony diagnozą sytuacji, a następnie dostosowany do lokalnych potrzeb i uwarunkowań.
- Rekomendujemy, by miasta prowadziły politykę mieszkaniową, integrując ją z innymi politykami sektorowymi, w celu lepszego programowania rozwoju lokalnego. Powiązanie obszaru mieszkalnictwa z proinwestycyjną polityką przestrzenną, rynkiem pracy czy edukacją może stanowić znaczący impuls podnoszący jakość życia w mieście. Już teraz miasta, szczególnie te średnie, poprzez lokalne programy mieszkaniowe zachęcają swoich młodych mieszkańców do pozostania w nich lub powrotu po studiach, a także zapraszają nowe osoby właśnie za pomocą oferty mieszkaniowej, łączonej z ofertą pracy i spędzania czasu wolnego.
- Zalecamy profesjonalizację lokalnej polityki mieszkaniowej poprzez zwiększenie roli TBS, SIM lub innych spółek gminnych w zakresie administrowania i zarządzania zasobem mieszkaniowym gminy oraz prowadzenia działań inwestycyjnych. Badania wskazują, że wyspecjalizowane podmioty osiągają lepsze efekty niż gmina.
- Zalecamy intensyfikację działań remontowych i modernizacyjnych w miastach. Pomimo że dążenie do poprawy efektywności energetycznej budynków jest jednym z celów wynikających z założeń Europejskiego Zielonego Ładu i krajowego Narodowego Programu Mieszkaniowego, skala inwestycji gminnych w tym zakresie jest niska.