Wybrane dane dotyczące sytuacji społeczno – gospodarczej województwa małopolskiego Infrastruktura techniczna – sieci wodno – kanalizacyjne i gazowe
Autor: Centrum Polityk Publicznych
Data publikacji: 15/01/2026
Tematyka: Administracja publiczna | Ekologia | Energetyka | Infrastruktura | Logistyka | Ochrona środowiska | Przemysł | Samorząd terytorialny | Transport
Link źródłowy: kliknij tutaj
Informacja prasowa: kliknij tutaj
Skopiuj link do raportu
Streszczenie
Streszczenie
Raport dotyczący infrastruktury technicznej województwa małopolskiego koncentruje się na sieciach wodociągowych, kanalizacyjnych oraz gazowych, prezentując dane z lat 2014–2024. W analizowanym okresie obserwuje się znaczny wzrost długości sieci wodociągowej o około 1,2 tys. km oraz zwiększenie liczby użytkowników o 5%, głównie mieszkańców obszarów wiejskich. Mimo postępów, poziom zwodociągowania pozostaje jednym z najniższych w kraju, szczególnie na terenach górzystych południa województwa. Zużycie wody na mieszkańca wzrosło o 13%, jednak nadal utrzymuje się poniżej krajowej średniej.
Sieć kanalizacyjna rozwija się dynamiczniej, z 44-procentowym wzrostem długości sieci i 14-procentowym wzrostem liczby użytkowników, zwłaszcza na obszarach wiejskich. Pomimo tego, odsetek mieszkańców korzystających z kanalizacji jest niższy niż średnia krajowa, szczególnie na terenach poza największymi miastami. Ilość odprowadzonych ścieków na mieszkańca wzrosła o 24%, jednak nadal jest niższa niż przeciętnie w Polsce.
Sieć gazowa zwiększyła się o 23%, obejmując ponad 28 tys. km, z 10-procentowym wzrostem liczby odbiorców, głównie na obszarach wiejskich. Małopolska wyróżnia się najwyższym w kraju zużyciem gazu na mieszkańca oraz wysokim udziałem użytkowników sieci gazowej zarówno w miastach, jak i na wsiach. Największą gęstością sieci gazowej charakteryzuje się aglomeracja krakowska, choć w samym Krakowie odsetek korzystających z sieci jest stosunkowo niski. Raport ilustruje nierównomierny rozwój infrastruktury w regionie, podkreślając potrzebę dalszej rozbudowy i modernizacji sieci, zwłaszcza na obszarach wiejskich i górzystych.
Wnioski
Wnioski
1. W województwie małopolskim następuje systematyczny rozwój infrastruktury wodociągowej, kanalizacyjnej oraz gazowej, co potwierdza istotny wzrost długości sieci oraz liczby mieszkańców z nich korzystających na przestrzeni ostatniej dekady.
2. Pomimo rosnącej dostępności usług wodno-kanalizacyjnych, poziom zwodociągowania i skanalizowania obszarów wiejskich pozostaje relatywnie niski, zwłaszcza w południowej, górzystej części regionu, co wskazuje na konieczność dalszych inwestycji i działań modernizacyjnych w tych lokalizacjach.
3. Zużycie wody w gospodarstwach domowych systematycznie wzrasta, szczególnie na terenach wiejskich, co może być efektem rozbudowy sieci wodociągowej oraz zmieniających się potrzeb i standardów życia mieszkańców, natomiast poziom zużycia w Małopolsce nadal jest jedną z najniższych wartości w kraju.
4. Województwo małopolskie charakteryzuje się wysokim poziomem korzystania z sieci gazowej, zarówno w miastach, jak i na terenach wiejskich, a także znacznym wzrostem zużycia gazu do roku 2021, co wskazuje na istotną rolę gazu sieciowego w energetyce gospodarstw domowych regionu.
5. Rozwój sieci kanalizacyjnej jest bardziej dynamiczny niż wzrost liczby użytkowników tej sieci, co sugeruje intensyfikację działań inwestycyjnych w infrastrukturę, jednak nadal blisko połowa gmin ma udział mieszkańców korzystających z kanalizacji poniżej 50%, co świadczy o nierównomiernym rozwoju tej infrastruktury.
6. Gęstość oraz dostępność sieci infrastrukturalnych wskazuje na wyraźne zróżnicowanie przestrzenne regionu – największą koncentrację i wysokie wskaźniki korzystania z sieci obserwuje się w aglomeracjach miejskich oraz ich strefach podmiejskich, podczas gdy obszary górskie i niektóre powiaty północne pozostają nadal słabo obsługiwane.
Główne rekomendacje
Główne rekomendacje
1. Należy intensyfikować działania mające na celu rozbudowę i modernizację sieci wodociągowej na obszarach wiejskich województwa małopolskiego, ze szczególnym uwzględnieniem regionu południowego, aby zwiększyć dostępność i poprawić poziom zwodociągowania tego terenu.
2. W celu podniesienia efektywności gospodarki ściekowej rekomenduje się rozwój i optymalizację sieci kanalizacyjnej, zwłaszcza na obszarach wiejskich, gdzie poziom obsługi jest niższy od średniej krajowej, co przyczyni się do poprawy stanu środowiska i jakości życia mieszkańców.
3. Wskazane jest prowadzenie działań edukacyjnych i informacyjnych promujących racjonalne i oszczędne wykorzystanie wody w gospodarstwach domowych, uwzględniając obserwowany wzrost zużycia wody na mieszkańca oraz potrzeby zrównoważonego zarządzania zasobami wodnymi.
4. W kontekście rosnącej długości i zasięgu sieci gazowej, szczególnie na obszarach wiejskich, zaleca się dalsze zwiększanie dostępności oraz rozwój infrastruktury gazowej, co pozwoli na poprawę efektywności energetycznej i komfortu użytkowników, przy jednoczesnym monitorowaniu zużycia gazu i optymalizacji jego gospodarowania.
5. Konieczne jest zintensyfikowanie działań interwencyjnych oraz inwestycyjnych w regionach cechujących się niską gęstością sieci gazowej, zwłaszcza na południu województwa oraz w powiatach miechowskim i proszowickim, w celu wyrównania dysproporcji i zapewnienia równomiernego dostępu do energii gazowej.
6. Zaleca się kontynuowanie monitoringu i analizy danych dotyczących infrastruktury wodno-kanalizacyjnej oraz gazowej z zastosowaniem danych z Banku Danych Lokalnych GUS, aby skutecznie identyfikować obszary wymagające wsparcia, planować inwestycje oraz weryfikować efektywność podjętych działań rozwojowych.