Modernizacja albo marginalizacja. Jak elektryfikacja przemysłu może zapewnić Polsce bezpieczeństwo, konkurencyjność i wzrost gospodarczy
Autor: Forum Energii
Data publikacji: 02/02/2026
Tematyka: Ekologia | Ekonomia | Energetyka | Gospodarka i rynek pracy | Ochrona środowiska | Polityka | Polityka społeczna | Prawo
Link źródłowy: kliknij tutaj
Informacja prasowa: kliknij tutaj
Skopiuj link do raportu
Streszczenie
Streszczenie
Raport „Modernizacja albo marginalizacja…” analizuje wyzwania i możliwości elektryfikacji przemysłu w Polsce i Europie, podkreślając jej kluczową rolę w dekarbonizacji oraz zwiększeniu bezpieczeństwa energetycznego. Przemysł odpowiada w Polsce za znaczną część emisji CO2 oraz zużycie energii, głównie pochodzącej z paliw kopalnych. Elektryfikacja, w szczególności dzięki przemysłowym pompom ciepła i technologiom ogrzewania elektrycznego, otwiera perspektywy znacznej redukcji emisji oraz importu surowców energetycznych. Jednak realizacja tego potencjału napotyka bariery takie jak niekorzystny stosunek cen energii elektrycznej do gazu ziemnego, przewlekłe procesy administracyjne i brak skoordynowanej strategii przemysłowej na poziomie UE i państw członkowskich. Dodatkowo ograniczona dostępność wykwalifikowanych kadr oraz trudności kapitałowe hamują rozwój firm zdolnych konkurować na globalnym rynku clean tech. Raport wskazuje potrzebę systemowego dostosowania taryf, rozwoju edukacji zawodowej, wsparcia wzrostu rodzimych przedsiębiorstw oraz dywersyfikacji łańcuchów dostaw surowców, zwłaszcza metali ziem rzadkich. Silniejsza europejska polityka przemysłowa i innowacje są niezbędne, aby utrzymać konkurencyjność wobec Chin i USA, które intensywnie rozwijają sektor elektryfikacji. Elektryfikacja przemysłu stanowi więc zarówno wyzwanie, jak i szansę na modernizację gospodarki opartej na czystych technologiach, zwiększając efektywność energetyczną i zmniejszając ryzyko związane z globalnymi kryzysami surowcowymi.
Wnioski
Wnioski
1. Przemysł jest strategicznym sektorem polskiej gospodarki, generującym znaczącą wartość dodaną i zatrudnienie, a jednocześnie odpowiada za wysokie zużycie energii i emisje gazów cieplarnianych, co wskazuje na pilną potrzebę jego dekarbonizacji i modernizacji energetycznej.
2. Elektryfikacja procesów przemysłowych, szczególnie w obszarze produkcji ciepła, stanowi kluczowy instrument redukcji zależności od paliw kopalnych oraz obniżenia emisji gazów cieplarnianych, umożliwiając jednocześnie zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego kraju poprzez ograniczenie importu surowców energetycznych.
3. Kluczową rolę w transformacji energetycznej przemysłu odgrywają technologie o wysokim poziomie gotowości technologicznej (TRL), takie jak przemysłowe pompy ciepła czy zaawansowane metody ogrzewania elektrycznego, które pozwalają na efektywne i elastyczne zastąpienie tradycyjnych źródeł ciepła w wielu branżach.
4. Europejski sektor produkcji urządzeń do elektryfikacji przemysłu bazuje na zaawansowanej wiedzy technicznej, specjalizacji w produkcji urządzeń o wysokiej jakości i indywidualizacji, co tworzy konkurencyjną barierę wobec masowej produkcji globalnych rywali, jednak konieczne jest zabezpieczenie dostępu do kluczowych surowców i materiałów oraz ochrona know-how.
5. Długoletni cykl życia urządzeń przemysłowych i silne powiązania między dostawcami a odbiorcami kreują model biznesowy oparty nie tylko na sprzedaży sprzętu, lecz również na usługach serwisowych i konserwacyjnych, co stanowi ważny atut konkurencyjny europejskich producentów oraz istotnie wpływa na stabilność rynku.
6. Chociaż elektryfikacja przyczynia się do zwiększenia zużycia energii elektrycznej, jest ona powiązana z istotnymi oszczędnościami energii pierwotnej, co wskazuje na konieczność rozwoju infrastruktury elektroenergetycznej zdolnej do obsłużenia wzrostu popytu oraz harmonizacji polityki energetycznej i przemysłowej w celu wsparcia transformacji sektora.
Główne rekomendacje
Główne rekomendacje
1. Należy opracować i wdrożyć spójną, skoordynowaną strategię przemysłową na poziomie krajowym i unijnym, która wyznaczy jasne priorytety modernizacyjne oraz skupi się na promocji elektryfikacji przemysłu, ze szczególnym uwzględnieniem sektora lekkiego jako kluczowego obszaru dla szybkiej i efektywnej transformacji energetycznej.
2. Konieczne jest zintensyfikowanie działań dywersyfikacyjnych w zakresie zaopatrzenia w surowce krytyczne, takie jak metale ziem rzadkich, poprzez rozwój lokalnych źródeł, budowę strategicznych zapasów oraz wdrażanie innowacyjnych technologii, np. silników reluktancyjnych, które ograniczają zależność od wąskich gardeł surowcowych.
3. Aby zwiększyć konkurencyjność europejskich producentów technologii elektryfikacyjnych, należy stworzyć korzystne ramy prawne i inwestycyjne sprzyjające rozwijaniu i utrzymaniu wyspecjalizowanych kadr, które pozwolą na efektywne prowadzenie projektów, szybkie wdrażanie innowacji oraz rozbudowę zespołów serwisowych.
4. W celu redukcji niepewności inwestycyjnej oraz skrócenia czasu realizacji projektów elektryfikacyjnych, trzeba usprawnić i ujednolicić procesy administracyjne związane z uzyskiwaniem pozwoleń (permitting), eliminując przewlekłości i zapewniając transparentność procedur na wszystkich szczeblach.
5. Warto wspierać rozwój i wdrożenie przemysłowych technologii ogrzewania elektrycznego o wysokim poziomie dojrzałości (TRL 8-9), takich jak pompy ciepła, piece indukcyjne czy ogrzewanie dielektryczne, które umożliwiają znaczną dekarbonizację i poprawę efektywności energetycznej procesów przemysłowych.
6. Aby zachować i wzmocnić europejską pozycję na rynku urządzeń elektryfikacyjnych, rekomenduje się intensyfikację działań badawczo-rozwojowych oraz ochronę krajowego know-how, jednocześnie stymulując produkcję lokalną i unikanie przenoszenia zaawansowanych technologii poza granice Europy.